|
Liste
der Tierarten im Stadtgebiet von Bochum
Eine Zusammenstellung der bisher im Stadtgebiet von Bochum nachgewiesenen
Tier-Arten
Christian Schmidt (Dresden)
Email:
Christian Schmidt
letzte Änderung: 25.07.2011
Anmerkungen
zur Liste
Die aufgelisteten Tierarten wurden im Rahmen zahlreicher eigener zoologischer
Exkursionen, Exkursionen mit Studenten und öffentlicher Veranstaltungen
(z. B. GEO-Tag der Artenvielfalt 2002 auf der Zeche Hannover, GEO-Tag
der Artenvielfalt 2007 im Bövinghauser Bachtal) beobachtet oder gesammelt
und bestimmt. Soweit nicht anders angegeben, wurden die Arten von mir
selbst bestimmt, andernfalls ist der Name des Bestimmers angegeben.
Zusätzlich wurden Literaturdaten aufgenommen, die Literaturliste
befindet sich am Ende dieser Seite.
- bei Angaben in rot
liegt ausschließlich die genannte Literaturangabe vor
- bei Angaben in blau
sind Bestimmung und/oder Nomenklatur unsicher (z. B. veraltete Bestimmungsliteratur)
- Die Funddaten sind
mit Monat und Jahr angeben (Bsp. xii.99 = Dezember 1999)
Gesamtartenzahl:
1381 [1217 (aktuelle Nachweise) + 164 (Literaturdaten)]
Für
einzelne Beobachtungen, Nachbestimmungen und Überlassung von Material
danke ich: Hans Dudler, Dr. Martin Fanenbruck (Bochum), Dr. Ingo Franke
(AKU Bochum), Dr. Armin Jagel (Bochum), Dr. Michael Raupach (Bonn), Dr. André Reimann (Dresden), Katrin Schniebs (Dresden), Karl-Heinz
Schwammberger (Bochum), Thomas Wesener (Bonn), Thorsten Zegula (Bonn)
PLATHELMINTHES - PLATTWÜRMER
Tricladida
- Crenobia
alpina - Alpenstrudelwurm: 84-86 (Thiesmeier
& al. 1988); Nur in 4 gering beeinträchtigten Quellen (Thiesmeier
& al. 1988).
- Dugesia
gonocephala - Dreieckskopf-Strudelwurm: 84-86 (Thiesmeier
et al. 1988);
- Euplanaria polychroa
O. Schmidt : Bach neben bot. Garten, i.01, Surwiese, Teich, v.05
- Polycelis nigra
Ehrenberg: 84-86 (Thiesmeier et al. 1988); Bach neben Bot. Garten, i.01
- Rhynchodemus terrestris
(O. F. Müller): Bot. Garten, ii.01
Trematoda
- Diplostomum pseudospathacum : Kemnader See ix-x.09 (Soldánová et al. 2010)
- Diplostomumum pseudospathaceum : Kemnader See ix-x.09 (Soldánová et al. 2010)
- Opisthioglyphe ranae : Kemnader See ix-x.09 (Soldánová et al. 2010)
MOLLUSCA - WEICHTIERE
Bivalvia - Muscheln
Sphaeriidae
- Musculinum lacustre
(O. F. Müller, 1774): Bot. Garten, xi.00 - Rote Liste NRW: V (Ant
& Jungbluth 1999)
- Sphaerium corneum
(Linné, 1758) - Gewöhnliche Kugelmuschel: Bot. Garten; Bach neben bot. Garten, i.01
Gastropoda - Schnecken
Mesogastropoda
- Mittelschnecken
Bithyniidae
- Bithynia tentaculata
(Linné, 1758) - Gewöhnliche Schnauzenschnecke: Bach neben Bot. Garten, i.01, x.02
Hydrobiidae
- Bythinella dunkeri
(von Frauenfeld, 1857) - Dunkers Quellschnecke: 84-86 (Thiesmeier & al. 1988); Bach neben
bot. Garten, 97-02; Rote Liste NRW: R (Ant & Jungbluth 1999)
- Potamopyrgus
antipodarum (Gray, 1843) - Neuseeländische Zwergdeckelschnecke: Ölbach,
84-86 (Thiesmeier et al. 1988, als P. jenkinsi), NSG Ölbachtal
vi.07; Aus Neuseeland eingeschleppt und seit 1899 in
Deutschland heimisch (Gloer & Meier-Brook 1998). Wird durch die
Einleitung von salzhaltigem Grubenwasser gefördert (Thiesmeier
et al. 1988).
Basommatophora (Wasserlungenschnecken)
Ellobiidae
- Carychium minimum
O.F. Müller, 1774 - Zwerghornschnecke: Bachufer neben Bot. Garten, ix.01, x.01, ii.02
Lymnaeidae
- Lymnaea stagnalis
(Linné, 1758) - Spitzschlammschnecke: Bot. Garten, Teiche
- Radix ovata
(Draparnaud, 1805) - Eiförmige Schlammschnecke: Bot. Garten, Teiche
- Stagnicola corvus
(Gmelin, 1791) - Raben-Sumpfschnecke: Bot. Garten, Teiche; Rote Liste NRW: 3 (Ant & Jungbluth
1999)
- Stagnicola fuscus
(C. Pfeiffer, 1821) - Dunkle Sumpfschnecke: Bach neben Bot. Garten, i.01, x.02
Planorbidae
- Ancylus fluviatilis
O.F. Müller, 1774) - Flussmützenschnecke: Kalwes, Bach, 84-86 (Thiesmeier & al. 1988);
i.01, x.02; In Bochum nur einem Bachsystem (Thiesmeier & al. 1988).
- Anisus vortex
(Linné, 1758) - Scharfe Tellerschnecke: Uni ost, Teich, iv.98
- Ferrissia wautieri
(Mirolli, 1960) : Bot. Garten, "Zypressenteich", iii.00 (1
leere Schale), iii.01
- Gyraulus crista
(Linné, 1758) : Bot. Garten, "Tertärtümpel",
xi.00
- Planorbarius corneus
(Linné, 1758) - Posthornschnecke: Bot. Garten, Teiche
Physidae
- Physella
acuta (Draparnaud, 1805) - Spitze Blasenschnecke: Harpener
Bach 84-86 (Einzelfund), Ölbach 84-86 (Thiesmeier & al. 1988)
- Physa fontinalis
(Linné, 1758) Quellblasenschnecke: Bach neben Bot. Garten, i.01; Rote Liste NRW:
V (Ant & Jungbluth 1999)
Stylommatophora - Landschnecken
Agriolimacidae
- Deroceras agreste
(Linné, 1758) - Graue Ackerschnecke: Dahlhausen, verlassenes Bahngelände, ix.02
- Deroceras laeve
(O.F. Müller, 1774) - Wasserschnegel: Hamme, Industriebrache, ix.02
- Deroceras panormitanum
(Lessona & Pollonera, 1882) - Mittelmeer-Ackerschnecke: Hamme, Industriebrache, ix.02; Verbreitung
ursprünglich südwesteuropäisch, in Deutschland bei Hamburg
und Köln gefunden, "in rascher Ausbreitung begriffen"
(Kerney et al. 1983).
- Deroceras reticulatum
(O.F. Müller, 1774) - Genetzte Ackerschnecke: in Pflanzkästen zw. Mensa u. Bibliothek,
xi.00
- Deroceras sturanyi
(Simroth, 1894) - Hammerschnegel: Dahlhausen, verlassenes Bahngelände, ix.02
Arionidae
- Arion ater
(Linné, 1758) Schwarze Wegschnecke: Kalwes, Bot. Garten, Wald west, Wiese süd,
vii.00, ii.02
- Arion cf.
distinctus Mabille, 1868 - Gewöhnliche Wegschnecke: südl. RUB, xi.00; Kalwes, ii.02
- Arion fasciatus
(Nillson, 1822) - Gelbstreifige Wegschnecke: Kalwes, xi.03
- Arion subfuscus
(Draparnaud, 1805) - Hellbraune Wegschnecke: Kalwes, i.98-ii.02
Boettgerillidae
- Boettgerilla pallens
Simroth, 1912 - Wurmnacktschnecke, Wurmschnegel: Bot. Garten, viii.00, Kalwes, ii.02, Dahlhausen, ix.02
Clausiliidae
- Balea biplicata
(Montagu, 1803) - Gewöhnliche Schließmundschnecke: NSG Blumenkamp, v.02; Zentrum vii.10
- Cochlodina laminata
(Montagu, 1803) - Glatte Schließmundschnecke: Kalwes, xi.00
Cochlicopidae
- Cochlicopa lubrica
(O.F. Müller, 1774) - Gewöhnliche Glattschnecke: RUB, viii.00
- Cochlicopa lubricella (Porro, 1838) - Harpen vii.10 [det. K. Schniebs]
Endodontidae
- Discus rotundatus
(O.F. Müller, 1774) - Gefleckte Schüsselschnecke: Kalwes, Bot. Garten, RUB-Umg. 97-03, Westpark
03-04; Laerheide vi.09; Grumme vii.11
- Punctum pygmaeum
(Draparnaud, 1801) - Punktschnecke: Bot. Garten, iii.01
Euconulidae
- Euconulus fulvus
(O.F. Müller, 1774) : Kalwes, ii.02
Helicidae
- Cepaea nemoralis
(Linné, 1758) - Hain-Bänderschnecke: sehr zahlreich; Laerheide vi.09;
- Helix aspersa
O.F.Müller, 1774 - Gefleckte Weinbergschnecke: Bot. Garten, xi.99, xii.00, xi.01; Gerthe vii.10 Rote Liste
NRW: 3 (Ant & Jungbluth 1999)
- Helix pomatia
Linné, 1758: Wiese östl. Kalwes, iv.01, v.02; bot. Garten,
i.02 (eingedeckelt), v.02; Querenburg, vii.03; Rote Liste NRW: 3 (Ant
& Jungbluth 1999)
- Monacha cartusiana
(O.F. Müller, 1774) : Industriebrache, ix.02 (zahlreiche Individuen), vii.10;
Nach Kerney et al. (1983) ist die Art mediterran und südosteuropäisch
verbreitet und erreicht im Norden das Rheintal; "gelegentlich an
anderer Stelle eingeschleppt". Im Norden des Verbreitungsgebietes
auf trockene, sonnige Standorte beschränkt. Rote Liste NRW: 3 (Ant
& Jungbluth 1999)
- Perforatella incarnata
(O.F. Müller, 1774): Kalwes, Bot. Garten, vii.00., iii.01, i.02
- Trichia hispida
(Linné, 1758) : Kalwes, v.02, Zeche Hannover, v.02
Limacidae
- Limax maximus
Linné, 1758 : Kalwes, vii-viii.00, iii.-iv.0, viii.01, ix.03;
Hordel, ix.03
Succineidae
- Succinea putris
(Linné, 1758) : Lottenbach, Ufer, xi.00
Valloniidae
- Vallonia costata
(O.F. Müller, 1774) : Zeche Hannover, v.02; Zentrum vii.10
- Vallonia excentrica
Sterki, 1892 : Westpark, iii.04; Harpen vii.10 [det. K. Schniebs]
Vertiginidae
- Vertigo pygmaea
Stephens, 1832 : Westpark, iii.04
Vitrinidae
- Vitrina pellucida
(O.F. Müller, 1774) : südl. RUB, xi.00, Kalwes, ii.02
Zonitidae
- Oxychilus draparnaudi
(Beck, 1837) : Bot. Garten, viii.00
- Vitrea contracta
(Westerlund, 1871) : Wald westl. RUB, ii.98, Wald südl. RUB, ii.02
- Zonitoides nitidus
(O.F. Müller, 1774) : Lottenbach, Ufer, xi.00, ii.02
ANNELIDA (RINGELWÜRMER)
Clitellata (Gürtelwürmer)
Aeolosomatidae
- Aeolosoma hemprichi
Ehrenberg, 1831 : Kalwes, in nassem Laub, xi.02
Naididae
- Chaetogaster limnaei
v. Baer : Bot. Garten, "Treppenteich", an Lymnaea stagnalis
und Stagnicola sp., xi.00
Enchytraeidae
- Enchytraeus
albidus Henle, 1837 : 84-86 (Thiesmeier et al. 1988)
Lumbricidae
- Allolobophora
caliginosa (Savigny) : RUB, ii.02, i.04
- Eiseniella tetraedra
(Savigny) : 84-86 (Thiesmeier et al. 1988); Bach östl. Bot. Garten,
iii.02
- Lumbricus rubellus
Hoffmeister : Zeche Hannover, v.02
- Lumbricus terrestris
Linné, 1758 : Hustadt, ii.04
Hirudinea
- Erpobdella octoculata:
84-86 (Thiesmeier et al. 1988); Bot. Garten, Teiche, iv.00, Bach östl.
Bot. Garten, iii.02, NSG Blumenkamp, v.02
- Glossiphonia complanata
(Linné): 84-86 (Thiesmeier et al. 1988); Bach n. Grummer Teiche,
vi.02
- Haemopis sanguisuga
(Linné): 84-86 (Thiesmeier et al. 1988); NSG Blumenkamp, v.02
- Helobdella stagnalis
(Linné): NSG Blumenkamp, v.02
ARTHROPODA (GLIEDERFÜSSER)
Araneae (Webspinnen)
Atypidae
- Atypus affinis
Eichwald, 1830 : Stiepel, ix.03 (Kolonie mit min. 60 Röhren); Rote
Liste NRW: 2 (stark gefährdet) (Kreuels & Platen 1999)
Scytodidae
- Scytodes thoracica
(Latreille, 1802) : Hustadt, ii.04
Pholcidae
- Pholcus opilionoides
(Schrank, 1781) : Dahlhausen, verlassenes Bahngelände, vii.02,
ix.02
- Pholcus phalangioides
(Fuesslin, 1775) : Hustadt u. RUB 97-04, Bot. Garten (im Gebäude),
vii.00, xi.05; Zeche Hannover, v.02
- Psilochorus simoni
(Berland, 1911) : Bot. Garten (Gewächshaus), xi.05; Keller, i.07
Segestriidae
- Segestria senoculata
(Linné, 1758) : Kalwes, x.01, ii.02
Dysderidae
- Harpactea hombergi
(Scopoli, 1763) : Kalwes, vii.01, ix.03
Oonopidae
- Oonops domesticus
Dalmas, 1916 : Westpark Umg., (ix.03); Rote Liste NRW: 1 (vom Aussterben
bedroht) (Kreuels & Platen 1999)
Mimetidae
- Ero aphana
(Walckenaer, 1802): RUB, x.01; Rote Liste NRW: 3 (gefährdet) (Kreuels
& Platen 1999)
Uloboridae
- Hyptiotes paradoxus
(C.L. Koch, 1834) : Bot. Garten, ix.00 (2?)
Nesticidae
- Nesticus cellulanus
(Clerck, 1757) : Bot. Garten, iii.01, ix.01; Somborn, x.03
Theridiidae
- Achaearanea lunata
(Clerck, 1757) : RUB, viii.00; Bot. Garten, vi.03
- Anelosimus vittatus
(C.L. Koch, 1836): Zeche Hannover, v.02; Bot. Garten, v.03
- Dipoena melanogaster
(C.L. Koch, 1837): Zeche Hannover, v.02
- Enoplognatha ovata
(Clerck, 1757) : Wiese östl Kalwes, vii., ix.00, Wiese südl.
RUB, vii.01, NSG Blumenkamp, v.02; Bot. Garten, v-vii.03, Ehrenfeld,
vi.08; Harpen vi.09; Laerheide vi.09;
- Episinus angulatus
(Blackwall, 1836): RUB Umgebung, vi.99
- Neottiura bimaculata
(Linné, 1767) [= Theridion b.]: Bot. Garten, x.00, v.03, Zeche
Hannover, v.02, Ehrenfeld, vi.08
- Paidiscura pallens
(Blackwall, 1834) [= Theridion p.]: Zeche Hannover, v.02
- Robertus lividus
(Blackwall, 1836) : Wiese süd, x.00
- Steatoda bipunctata
(Linné, 1758) : RUB, viii.00, Bot. Garten, x.00, Zeche Hannover,
v.02
- Theridion melanurum
Hahn, 1831: Zeche Hannover, v.02
- Theridion sisyphium
(Clerck, 1757): Zeche Hannover, v.02; Bot. Garten, v.03
- Theridion tinctum
(Walckenaer, 1802) : Bot. Garten, vii.03, xi.03 (subadult)
- Theridion varians
Hahn, 1833 : FNO, im Gebäude, xi.00, Zeche Hannover, v.02; Harpen
vi.09
Linyphiidae
- Araeoncus humilis
(Blackwall, 1841) : RUB, xii.03
- Bathyphanthes
approximatus Pickard-Cambridge, 1871 : NSG Blumenkamp, v.02
- Bathyphantes parvulus
(Westring, 1851) : Bot. Garten, vii.03
- Centromerus sylvaticus
(Blackwall, 1841) : Kalwes, xi.00; Stiepel, xi.03; Kalwes, xii.03
- Ceratinella brevipes
(Westring, 1851): Bot. Garten, v,vii.03
- Diplocephalus
picinus (Blackwall, 1841): Zeche Hannover, v.02; Bot. Garten, v.03
- Diplostyla concolor
(Wider, 1834): Bot. Garten, vi-vii.03
- Drapetisca socialis
(Sundevall, 1832): Bot. Garten, vii.98; Kalwes, ix.03
- Erigone atra
(Blackwall, 1841) : Bot. Garten, viii.00, vi.03, Zeche Hannover, v.02
- Gnathonarium dentatum
(Wider, 1834): NSG Blumenkamp, v.02
- Gonatium hilare
(Thorell, 1875) : Bot. Garten, x.00
- Gongylidiellum
vivum (O. Pickard-Cambridge, 1874): Bot. Garten, v, vii.03
- Gongylidium rufipes
(Linné, 1758) : Ehrenfeld, vi.08
- Lepthyphantes
minutus (Blackwall, 1833) : RUB, i.00, Zeche Hannover, v.02 (?),
- Lepthyphantes
pallidus (O. Pickard-Cambridge, 1871): Bot. Garten, v-vii.03
- Linyphia hortensis
Sundevall, 1829 : Bot. Garten, i.01, v.03, Kalwes, ii.02, NSG Blumenkamp,
v.02
- Linyphia tenuipalpis
Simon, 1884 : NSG Blumenkamp, v.02; Rote Liste NRW: 2 (stark gefährdet)
(Kreuels & Platen 1999)
- Linyphia triangularis
(Clerck, 1757) : RUB, Kalwes, viii.00, ix-x.00; vii-ix.01; Bot. Garten,
vi(unreif)-vii.03
- Macrargus rufus
(Wider, 1834) : Kalwes, ix.01, xi.03
- Maso sundevalli
(Westring, 1851): Zeche Hannover, v.02; Werne vi.09;
- Meioneta saxatilis (Black, 1844) : Harpen vi.09
- Micrargus herbigradus
(Blackwall, 1854) : Bot. Garten, v, vii.03
- Microneta viaria
(Blackwall, 1841): Zeche Hannover, v.02; Bot. Garten, v.03
- Neriene peltata
(Wider, 1834) : Tal westl. Bot. Garten, xii.00, NSG Blumenkamp, v.02,
Laerholz, iv.03
- Oedothorax fuscus
(Blackwall, 1841): Zeche Hannover, v.02
- Ostearius melanopygius
(O. Pickard-Cambridge, 1879): Bot. Garten, v.03
- Pocadicnemis juncea
Locket & Millidge, 1953 : Zeche Hannover, v.02
- Porrhomma convexum
(Westring, 1851) : Somborn, x.03
- Porrhomma errans
(Blackwall, 1841) : NSG Blumenkamp, v.02
- Saaristoa abnormis
(Blackwall, 1841) : Bot. Garten, v.03
- Tapinocyba insecta
(L. Koch, 1869) : Bot. Garten, v.03
- Tallusia experta
(Pickard-Cambridge, 1871) NSG Blumenkamp, v.02
- Tenuiphantes flavipes
(Blackwall, 1854) [= Lepthyphantes f.] : Bot. Garten, vii.03
- Tenuiphantes tenuis
(Blackwall, 1852) [= Lepthyphantes t.] : Zeche Hannover, v.02; Dahlhausen
Bahngelände, ix.02; Hamme vii.10
- Tenuiphantes zimmermanni
Bertkau, 1890 [= Lepthyphantes z.] : Kalwes, ix.00, ix.01; Bot. Garten,
vi.03
- Trematocephalus
cristatus (Wider, 1834): Zeche Hannover, v.02; Bot. Garten, v.03;
; Ehrenfeld, vi.08; Harpen, vi.09;
Rote Liste NRW: 3 (gefährdet)(Kreuels & Platen 1999)
- Walckenaeria unicornis
Pickard-Cambridge, 1861 : NSG Blumenkamp, v.02
Tetragnathidae
- Metellina mengei
(Blackwall, 1869) : NSG Blumenkamp, v.02; Bot. Garten, v.03
- Metellina merianae
(Scopoli, 1763) : Kalwes, x.01; Somborn, x.03; Harpen, vi.09
- Metellina segmentata
(Clerck, 1757) : Bot. Garten, viii.-xi.00, ix.01, vii.03, Wiese südl.
RUB, viii-x.00, Kalwes, ix.00, xi.00, ix.01, Wiese östl Kalwes,
ix.00, ...ix.02; Harpen, vi.09;
- Pachygnatha clercki
Sundevall, 1823 : Zeche Hannover, v.02
- Pachygnatha degeeri
Sundevall, 1830: Bot. Garten, i.98, xi.00, iv.03, v-vii.03; Wiese süd,
x.00, Zeche Hannover, v.02; Ehrenfeld, vi.08
- Tetragnatha dearmata
Thorell, 1873 : Ehrenfeld, vi.08
- Tetragnatha extensa
(Linné, 1758) : NSG Blumenkamp, v.02; Bot. Garten, v.03
- Tetragnatha montana
Simon, 1874 : NSG Blumenkamp, v.02; Bot. Garten, v-vii.03; Harpen, vi.09
- Tetragnatha pinicola
L.Koch, 1870: Zeche Hannover, v.02; Bot. Garten, v.03
- Zygiella x-notata
(Clerck, 1757): an Gebäuden häufig; Zeche Hannover, v.02
Araneidae
- Araneus diadematus
Clerck, 1757 (Gartenkreuzspinne): RUB, iii.99, x.99, botan. Garten,
ix.00, vi.03, Wiese östl. Kalwes, vii.01, Hustadt, vii.02, RUB
i.03, vii.03; Harpen vii.10
- Araneus quadratus
Clerck, 1757 : Wiese östl. Kalwes, viii.99, viii.00, viii.01, viii-ix.03;
Wiese südl. RUB, viii.00; Bot. Garten, vi-vii.03 (unreif)
- Araneus sturmi (Hahn,
1831): Zeche Hannover, v.02
- Araniella cucurbitina
(Clerck, 1757): Zeche Hannover, v.02; Bot. Garten, v.03
- Araniella opisthographa
(Kulczynski, 1905): Zeche Hannover, v.02
- Argiope bruennichi
(Scopoli, 1772) (Wespenspinne, Zebraspinne): Bot. Garten, viii.98
(1 imm.), v-vii.03; Wiese östl. Kalwes, zahlreich, viii.00, ix.00
(auch Kokons), viii.01, vii-ix.03; Wiese südl. RUB, viii.00 (1?),
Stahlhausen vii.10
- Cyclosa conica (Pallas,
1772): Kalwes, iv.00; bot. Garten, ix.00, ix.01
- Larinioides cornutus
(Clerck, 1757): Zeche Hannover, v.02
- Larinioides sclopetarius
(Clerck, 1757): RUB, x.99, Bot. Garten, ix.00 (sehr zahlreich); RUB,
vi.03
- Mangora acalypha
(Walckenaer, 1802) : Bot. Garten, Wiese südl. RUB, Wiese östl.
Kalwes, v.00, Zeche Hannover, v.02, NSG Blumenkamp, v.02; Bot. Garten,
v-vii.03
- Nuctenea umbratica
(Clerck, 1757): Bot. Garten, vii.98, viii.00; Kalwes, i.01, ix.03, Zeche
Hannover, v.02
- Zilla diodia (Walckenaer,
1802): Zeche Hannover, v.02
Lycosidae
- Alopecosa pulverulenta
(Clerck, 1757): Bot. Garten, v-vi.03
- Pardosa agrestis
(Westring, 1861): Zeche Hannover, v.02
- Pardosa amentata
(Clerck, 1757) : RUB Umgebung, ii.02, Bot. Garten, v.03
- Pardosa hortensis
(Thorell, 1872): Bot. Garten, vi.03
- Pardosa lugubris
(Walckenaer, 1802): Kalwes, xi.03
- Pardosa prativaga
(L. Koch, 1870): Bot. Garten, v-vi.03
- Pardosa pullata (Clerck,
1757): Bot. Garten, vi.03
- Pirata hygrophilus
Thorell, 1871 : RUB, vi.01; Bot. Garten, v-vii.03
- Pirata latitans (Blackwall,
1841): Zeche Hannover, v.02; Bot. Garten, v-vii.03
- Pirata piraticus
(Clerck, 1757): NSG Blumenkamp, v.02; Bot. Garten, vi.-vii.03
- Trochosa ruricola
(De Geer, 1778): Zeche Hannover, v.02
- Trochosa terricola
Thorell, 1856: Bot. Garten, v.03
- Xerolycosa miniata
(C.L. Koch, 1834): Zeche Hannover, v.02
- Xerolycosa nemoralis
(Westring, 1861): Dahlhausen Bahngelände, ix.02
Pisauridae
- Pisaura mirabilis
(Clerck, 1757): Bot. Garten, i.98, (? mit Kokon) vii.98, v.03; Wiese
östl. Kalwes, x.01, NSG Blumenkamp, v.02
Agelenidae
- Agelena labyrinthica
(Clerck, 1757): Bot. Garten, ii.00 (1 juv.); Wiese östl. Kalwes,
vii.00
- Histopona torpida
(C.L. Koch, 1834) : Kalwes, ix.00, ii.02, xi.03 (unreif); Bot. Garten,
vi.03
- Tegenaria
agrestis (Walckenaer, 1802): Zeche Hannover, v.02
- Tegenaria atrica
C.L. Koch, 1843 : RUB, viii.00, Zeche Hannover, v.02, Laerheide, ix.02;
Hustadt, xi.03
- Tegenaria ferruginea
(Panzer, 1804) : Bot. Garten, vi.03
- Textrix denticulata
(Olivier, 1789) : RUB, iv-v.01
Dictynidae
- Cicurina cicur (Fabricius,
1793) : Weitmarer Holz, i.01; Dahlhausen, verlassenes Bahngelände,
ix.02; Somborn, x.03; Kalwes, xi.03, i.04
- Dictyna uncinata
Thorell, 1856: Bot. Garten, vii.01, NSG Blumenkamp, v.02; Werne vi.09; Harpen vi.09
- Nigma flavescens (Walckenaer, 1830) : Kalwes vi.08
- Nigma walckenaeri
(Roewer, 1951) (Grüne Lauerspinne): RUB, viii.00, i.01, iii.03,
Harpen vii.10
Amaurobiidae
- Amaurobius ferox
(Walckenaer, 1825): Zeche Hannover, v.02
- Amaurobius similis
(Blackwall, 1861) : Kalwes, x.01, ii.02
- Coelotes inermis
(L. Koch, 1855): Bot. Garten, v-vi.03
- Coelotes terrestris
(Wider, 1834) : Wald südl. RUB, xii.00, Kalwes, i-ii.02; Bot. Garten,
viii.03
Anyphaenidae
- Anyphaena accentuata
(Walckenaer, 1802): Bot. Garten, vii.98(? mit Kokon), vi.03; Kalwes,
viii-ix.00, ii.02, vii-xi.03; Bot. Garten (Gewächshaus), xi.05
Liocranidae
- Phrurolithus festivus
(C.L. Koch, 1835): Zeche Hannover, v.02; Westpark, iii.04
Clubionidae
- Clubiona brevipes
Blackwall, 1841: Zeche Hannover, v.02, Kalwes x.02
- Clubiona comta C.L.
Koch, 1839 : RUB, v.01
- Clubiona corticalis
(Walckenaer, 1802) : Kalwes, ii.02, ix.03; Bot. Garten, xi.03; Westpark,
iii.04
- Clubiona lutescens
Westring, 1851 : Bot. Garten, vi.03; Ehrenfeld, vi.08
- Clubiona reclusa
Pickard-Cambridge, 1863 : Zeche Hannover, v.02; Bot. Garten, v.03
- Clubiona terrestris
Westring, 1851: Kalwes, ix.01; Zeche Hannover, v.02; RUB Umg. viii.03
Gnaphosidae
- Callilepis nocturna
(Linné, 1758): RUB, vii.01
- Drassodes lapidosus
(Walckenaer, 1802): Zeche Hannover, v.02
- Urozelotes rusticus
(L.Koch, 1872): Westpark Umg., im Haus, x.03
vielleicht eingeschleppt? "die meisten Funde in Gebäuden"
- Zelotes subterraneus
(C.L.Koch, 1833): Bot. Garten, viii.01, vi.03
Zoridae
- Zora spinimana (Sundevall,
1833) : Bot. Garten, xi.00 (1?)
Philodromidae
- Philodromus albidus
Kulczynski, 1911 : Zeche Hannover, v.02
- Philodromus cespitum
(Walckenaer, 1802) : RUB, vii.00; Harpen, vi.09
- Philodromus praedatus
O. Pickard-Cambridge, 1871 : Bot. Garten, vi.03
- Philodromus rufus
Walckenaer, 1826 : Bot. Garten, v.03
Thomisidae
- Diaea dorsata (Fabricius,
1777): Bot. Garten v.98, v.00; Kalwes, xi.00, ii.02
- Ozyptila praticola
(C.L. Koch, 1837): Zeche Hannover, v.02; Bot. Garten, v-vi.03
- Xysticus cristatus
(Clerck, 1757): Bot. Garten, v+vii.03
- Xysticus ulmi (Hahn,
1832) : Bot. Garten, v-vi.03
Salticidae
- Euophrys frontalis
(Pickard-Cambridge, 1871): Zeche Hannover, v.02
- Euophrys lanigera
(Simon, 1871) : RUB , ix.01; viii.03; Jahrhunderthalle Umg., x.03
- Heliophanus cupreus
(Walckenaer, 1802): Werne, vi.09
- Heliophanus flavipes
(Hahn, 1832): Bot. Garten, v.03
- Neon reticulatus
(Blackwall, 1853): Werne, vi.09
- Salticus scenicus
(Clerck, 1757): Zeche Hannover, v.02; Bot. Garten, v.03
- Sitticus pubescens
(Fabricius, 1775) : RUB, vii.03
- Synageles venator
(Lucas, 1836): Bot. Garten, v.03
Pseudoscorpiones
(Pseudoskorpione)
- Neobisium simoni
(L. Koch, 1873) : Kalwes, ii.02
- Pselaphochernes scorpioides
(Hermann, 1804) : RUB, vii.03 (an Musca)
Opiliones (Weberknechte)
Nemastomatidae
- Nemastoma dentigerum Canestrini, 1873 : Werne vi.09
- Paranemastoma quadrimaculatum
(Perty, 1833) : Bot. Garten, vi.03
Trogulidae
- Trogulus nepaeformis
(Scopoli, 1763) : Bot. Garten, vi.03; Kalwes, i.04
Ischyropsalididae
- Ischyropsalis hellwigi
(Panzer, 1794) : Kalwes, x.03
Phalangiidae
- Dicranopalpus ramosus (Simon, 1909) : Hustadt, vii.02 (1 ?), Querenburg, ix.02 (1 ?); Laerholz,
vii.03 Neufund für
Deutschland (Schmidt 2004); breitet sich von SW Europa nach Norden und
Osten aus.
- Lacinius ephippiatus (C.L. Koch, 1835) : Bot. Garten, vi-vii.03
- Leiobunum rotundum (Latreille, 1798) : Kalwes, viii.03
- Lophopilio palpinalis (Herbst, 1799) : RUB, x.03
- Phalangium opilio Linné, 1761 : vii.02, Bot. Garten, v+vii.03
- Rilaena triangularis (Herbst, 1799) : Bot. Garten, v-vi.03
Acari (Milben)
Eriophyidae
- Aceria artemisiae
(Canestrini): Wiese östl. Kalwes, vi.02
- Aceria brevitarsis
(Fockeu) : RUB, Gallen an Alnus glutinosa-Blättern, viii.01Aceria
cephalonea Nalepa : Ölbachtal, Gallen an Acer campestris, vi.07
[det. W. Hüther]
- Aceria genistae
(Nalepa): RUB, Gallen an Sarothamnus scoparius (?), viii.02
- Aceria macrorhyncha
Nalepa: RUB, Gallen auf Acer pseudoplatanus-Blättern, ix.00; Ölbachtal,
vi.07 [det. W. Hüther]; Harpen, vi.09, Laerheide, vi.09; Zentrum vii.10
- Aceria nervisequa
(Nalepa) : Laerheide, vi.09
- Aceria pseudoplatani
(Corti) : Grumme vii.10
- Aceria ulmicola
(Nalepa): RUB, Gallen an Ulmus minor-Blättern, x.02
- Eriophyes laevis
(Nalepa) : Harpen, vi.09
- Eriophyes
cf. inangulis (Nalepa) : südl. Bot. Garten, Gallen auf Alnus
glutinosa Blättern, vii.01; Harpen, vi.09
- Eriophyes padi
: Bot. Garten, Gallen auf Prunus padus Blättern, v.01; Harpen,
vi.09
- Eriophyes tiliae
(Pagenstecher) : Harpen, vi.09
- Phytoptus avellanae
Nalepa : Gallen an Corylus, Querenburg, iv-v.03
Ixodidae
- Ixodes arboricola
Schulze & Schlottke, 1929 : FNO , vi.99 (an Parus caeruleus); Bot.
Garten, x.02 (in Kasten mit Nyctalus noctula)
- Ixodes ricinus
(Linné, 1758): Wiese südl. RUB, v.99, Kalwes, vii.01, ix.02,
Bot. Garten, vi.03
Spinturnicidae
- Spinturnix acuminatus
(C.L. Koch, 1836) : Kalwes, x.02 (an Nyctalus noctula)
Malacostraca (Höhere Krebse)
Amphipoda (Flohkrebse)
- Gammarus pulex (Linné,
1758) : Kalwes, im Bach, iii.02; Harpener Bach, vi.09
Isopoda (Asseln)
Asellota
- Asellus aquaticus
(Linné, 1758): 84-86 (Thiesmeier et al. 1988); Bot. Garten, Teiche,
iv.98-viii.02, Ruhr, v.02
- Asellus coxalis Dollfus,
1892 : Harpener Teiche, vi.09
Oniscidea
- Androniscus dentiger
(Verhoeff, 1908) : Kalwes, an Bruchsteinmauer, vii.01; Jahrhunderthalle
Umg., vi.02; Somborn, x.03
- Armadillidium
nasatum Budde-Lund, 1885 : neben FNO, iv.-v.98, vii.98, x.99, iii.00,
vi.00, Zeche Hannover, v.02; Dahlhausen, Bahngelände, vii.02; Bot.
Garten Gewächshäuser, vii.02, xi.05; Bot. Garten Freiland,
vi.03; Grumme vii.10, vii.11
Stammt wahrscheinlich aus Norditalien und hat sich in den letzten Jahrzehnten
stark ausgebreitet. Gruner (1966) schreibt, A. nasatum komme in Gewächshäusern
vor und eine Überwinterung im Freien sei nicht möglich. Noch
Fründ & Ruszkowski (1987) bewerten den Fund dieser Art im Freiland
in Bonn als bemerkenswert. Inzwischen ist A. nasatum auf Industriebrachen
oft die individuenreichste Assel.
- Armadillidium
vulgare (Latreille, 1804) : Bot. Garten, v.98, v.99, vi-x.00, iv-v.01,
iv-vi.03
- Cylisticus convexus
(De Geer, 1776) : Uni ost v.98 (1?); Bot. Garten, iv.02 (1 ?, 1 ?, +
weitere)
- Haplophthalmus
danicus Budde-Lund, 1880 : Kalwes, vii.97, x.01; Bot. Garten, i.98,
ii.01, iii-v.01, iv.02
- Haplophthalmus
mengii (Zaddach, 1844) : Zeche Hannover, v.02
- Haplophthalmus
montivagus Verhoeff, 1941 : Bot. Garten, ii.01
- Hyloniscus riparius
(C.L.Koch, 1838) : Wiese ost, viii.97, Wiese süd/Gebüsch,
vii.00, Bot. Garten, x.00; Harpen, vi.09, Werne, vi.09
- Ligidium hypnorum
(Cuvier, 1792): Wiese ost, viii.97, Wald süd, xii.00, Bot. Garten,
iii.01, Kalwes, i.02, xi.03; Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
- Oniscus asellus
Linné, 1758 : überall sehr zahlreich, 97-iii.04, xi.05,
Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]; vi.08; Grumme vii.10, vii.11, Zentrum vii.10
- Philoscia muscorum
(Scopoli, 1769): Bot. Garten, i.98, ii.01, Wiese süd, ii.98, Kalwes,
ix.01
- Platyarthrus hoffmannseggii
Brandt, 1833 : RUB Umgebung, bei Lasius niger, ix.97, v.98, viii.99,
viii.01; Westpark, bei Lasius sp., iii.04
- Porcellio scaber
Latreille, 1804 : überall sehr zahlreich, 97-iii.04, xi.05, vi.08
- Porcellio spinicornis
Say, 1818 : zw. Mensa u. Bib., x.98, iv.99, iii.00, viii.00; Bot. Garten,
i.00, iii.-iv.01
- Reductoniscus
costulatus Kesselyák, 1930 : Bot. Garten, im Tropenhaus,
ix.00, xi.05
Bei uns nur in geheizten Gewächshäusern. Diese Art wurde nach
Exemplaren aus dem Palmenhaus des Berliner Botanischen Gartens beschrieben
und stammt wahrscheinlich aus Südostasien.
- Trachelipus rathkii
(Brandt, 1833) : Wiese östlich Kalwes, vii-ix.97, viii.99, vii.00;
Wiese südl. RUB, ii.98, x.00, Bot. Garten, x.00; Harpen vii.10
- Trichoniscoides
helveticus (Carl, 1908): Zeche Hannover, v.02
Diese Art wurde in NRW bisher nur in der Umgebung von Bonn gefunden
(Graeve 1914, Fründ & Ruszkowski 1989). Sie stammt aus den
Westalpen und hat sich im Rheintal nach Norden ausgebreitet.
- Trichoniscus pusillus
Brandt, 1833 : überall sehr zahlreich, 97-09
- Trichoniscus pygmaeus
G.O. Sars, 1898 : Bot. Garten, ii.98, ii.01, vii.03; Werne, vi.09
- Trichorhina tomentosa
(Budde-Lund, 1893) : Bot. Garten, im Tropenhaus, 97
Bei uns nur in geheizten Gewächshäusern. In den Tropen weltweit
verbreitet, stammt aus Südamerika.
Decapoda (Zehnfußkrebse)
- Astacus leptodactylus
Eschscholtz, 1823 (Galizischer Flusskrebs): Bot. Garten, oberer Teich,
viii.00 (?, nur einzelne Schere), iii.01 (totes ?) Ausgesetzte
Exemplare.
- Pacifastacus leniusculus : Grumme vii.11
- Procambarus clarkii
(Girard, 1852) (Roter Amerikanischer Flusskrebs): Harpener Teiche,
vi.09
Myriapoda
(Tausendfüßler)
Chilopoda (Hundertfüßler)
Lithobiomorpha
- Lithobius forficatus
(Linné. 1758) : Kalwes, vii.00-i.02, Wald westl. RUB, vii.00,
Jahrhunderthalle Umg. vi.03, iii.04
- Lithobius melanops
Newport, 1845 : Bot. Garten, ii.98
Scolopendromorpha
- Cryptops hortensis
Leach, 1815: Wald westl. RUB, ii.98, Kalwes, xi.00, iv.01, x-xi.01,
ii.02, viii-ix.03
- Cryptops parisi
Brölemann, 1920 : Werne, vi.09
Geophilomorpha
- Clinopodes linearis
(C.L. Koch, 1835) : Somborn, x.03
- Haplophilus subterraneus
(Leach, 1817): Zeche Hannover, v.02; Ölbachtal, vi.07 [det. W.
Hüther]
- Schendyla nemorensis
(C.L. Koch, 1838): Wald westl. RUB, ii.98
Symphyla
- Symphylella vulgaris
(Hansen) : Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
Pauropoda
- Decapauropus
cuenoti Remy : Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
- Decapauropus gracilis
(Hansen): Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
- Pauropus lanceolatus
Remy : Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
Diplopoda (Doppelfüßler)
Glomeridae
- Glomeris marginata
(Villers, 1789) : Kalwes, vi-v.00, i.02, Bot. Garten, iii-v.01, Kalwes,
vii-viii.03
Chordeumidae
- Orthochordeumella
pallidum (Rothenbühler, 1899) : Kalwes, xi.03, xii.03
Nach Schubart (1934) bechränkt sich die Verbreitung dieser Art
auf die Alpen.
Craspedosomatidae
- Craspedosoma rawlinsi
Leach, 1815 [Syn. C. simile Verhoeff, 1891] : Kalwes, xi.03, xii.03
Paradoxosomatidae
- Oxidus gracilis
(C.L. Koch, 1847) [Orthomorpha g.]: Bot. Garten, Tropenhaus, xi.05, Zentrum vii.10
Pantropisch verbreitet, in kühleren Gebieten in Gewächshäusern
(Schubart 1934).
Polydesmidae
- Brachydesmus superus
Latzel, 1884 : Bot. Garten, iii.01; Westpark, iii.04
- Polydesmus angustus
Latzel, 1884 : Kalwes, vi.00, i.02, xii.03
Blaniulidae
- Choneiulus palmatus
(N?mec, 1895) : Bot. Garten, Tropenhaus, xi.05
- Nopoiulus venustus
(Meinert, 1868) : Dahlhausen, verlassenes Bahngelände, ix.02
Julidae
- Cylindroiulus caeruleocinctus (Wood, 1864) : Werne vi.09
- Cylindroiulus punctatus
(Leach, 1815)[Syn. C. silvarum (Meinert, 1868)]: Bot. Garten, iii.01,
iv.01, Kalwes, i.02, Hustadt, xii.03, Werne vi.09
- Ophyiulus pilosus
(Newport, 1842)[Syn. O. fallax (Meinert, 1868)]: Bot. Garten, iii.01
- Tachypodoiulus niger (Leach, 1815) : Kalwes, xi.03
INSECTA (INSEKTEN)
Protura
Collembola [
W. Hüther]
Dicyrtomidae
- Dicyrtoma fusca
(Lucas) : Ölbachtal, vi.07
- Ptenothrix setosa
(Krausb.) : Ölbachtal, vi.07
Entomobryidae
- Heteromurus nitidus
(Templ.) : Ölbachtal, vi.07
- Lepidocyrtus lignorum
(Fabricius) : Ölbachtal, vi.07
- Orchesella villosa
(Geoffroy) : Ölbachtal, vi.07
- Orchesella cincta
(Linné) : Ölbachtal, vi.07
- Pseudosinella
alba (Packard) : Ölbachtal, vi.07
Hypogastruridae
- Ceratophysella
denticulata Bagnall : Ölbachtal, vi.07
- Xenylla tullbergi
Börner : Ölbachtal, vi.07
Isotomidae
- Desoria nivea
(Schäffer) : Ölbachtal, vi.07
- Desoria trispinata
(MacGillivray) : Ölbachtal, vi.07
- Folsoma penicula
Bagnall : Ölbachtal, vi.07
- Folsoma quadrioculata
(Tullberg) : Ölbachtal, vi.07
- Isotoma anglicana
Lubbock : Ölbachtal, vi.07
- Isotoma viridis
Bourlet : Ölbachtal, vi.07
- Isotomiella minor
(Schäffer) : Ölbachtal, vi.07
- Isotomodes productus
(Axelson) : Ölbachtal, vi.07
- Isotomurus palustris
(Müller) : Ölbachtal, vi.07
- Parisotoma notabilis
(Schäffer) : Ölbachtal, vi.07
- Pseudisotoma sensibilis
(Tullberg) : Ölbachtal, vi.07
Katiannidae
- Sminthurinus aureus
(Lubbock) : Ölbachtal, vi.07
Neanuridae
- Friesea truncata
Cass. : Ölbachtal, vi.07
- Micranurida pygmaea
Börner : Ölbachtal, vi.07
- Neanura muscorum
(Templ.) : Ölbachtal, vi.07
Neelidae
- Megalothorax minimus
Willem : Ölbachtal, vi.07
- Neelides minutus
(Folsom) : Ölbachtal, vi.07
Onychiuridae
- Supraphorura furcifera
(Börner) : Ölbachtal, vi.07
Sminthuridae
- Allacma fusca
(Linné) : Ölbachtal, vi.07
- Sminthurides parvulus
(Krausbauer) : Ölbachtal, vi.07
- Sphaeridia pumilis
(Krausbauer): Ölbachtal, vi.07
Tomoceridae
- Pogonognathellus
flavescens (Tullberg) : Ölbachtal, vi.07
- Pogonognathellus
longicornis (Müller) : Ölbachtal, vi.07
- Tomocerus minor
(Lubb.) : Ölbachtal, vi.07
- Tomocerus vulgaris
(Tullberg): Ölbachtal, vi.07
Tullbergiidae
- Mesaphorura krausbaueri
Börner : Ölbachtal, vi.07
- Stenaphorurella
quadrispina (Börner) : Ölbachtal, vi.07
Diplura
- Campodea
staphylinus Westwood, 1842 : Dahlhausen, Bahngelände, vii.02
Zygentoma
- Lepisma saccharina
: Hustadt : 97-ix.03
Ephemeroptera (Eintagsfliegen)
Baetidae
- Cloeon dipterum (Linné,
1761) : RUB, vi.97; Kalwes, viii.03
Heptageniidae
- Ecdyonurus
venosus (Fabricius, 1775): 84-86 (Thiesmeier et al. 1988)
Odonata (Libellen)
Zygoptera
- Calopteryx splendens
(Harris, 1782): "Ruhrtal bei Bochum" (Roos 1977); Bot. Garten,
Mailänder Bachtal, Sonderfeld, Ölbach Heveney, Ruhr, Lottental-und
Kalwesteiche, 93-94 (Oly 1996); Bot. Garten, vi.00, Ruhr-Ufer, v.02
Rote Liste NRW: 3
- Calopteryx virgo
(Linné, 1758) : "Ruhrtal bei Bochum" (Roos 1977); RUB,
vii.03 [M. Raupach]
Rote Liste NRW: 3
- Coenagrion puella
(Linné, 1758) : Lottental/ RUB (von Hagen & Roos 1979); Bot.
Garten, Mailänder Bachtal, Sonderfeld, Ölbach Heveney, Lottental-und
Kalwesteiche, 93-94 (Oly 1996); Bot. Garten, v-vi.02
- Coenagrion
pulchellum (Van der Linden, 1825): Lottental/ RUB (von Hagen & Roos
1979);
Rote Liste NRW: 3
- Enallagma
cyathigerum (Charpentier, 1840): Bot. Garten, Mailänder Bachtal,
Sonderfeld, Ölbach Heveney, Ruhr, Lottental-und Kalwesteiche, 93-94
(Oly 1996)
- Erythromma
viridulum (Charpentier, 1840): Bot. Garten, Ölbach Heveney, Lottental-und
Kalwesteiche, 93-94; NSG Bövinghauser Bachtal, 95 (Oly 1996)
Rote Liste NRW: 2
- Ischnura elegans
(Van der Linden, 1820) : "Ruhrtal und Teiche südlich der RUB"
(Roos 1977); Bot. Garten, Mailänder Bachtal, Sonderfeld, Ölbach
Heveney, Ruhr, Lottental-und Kalwesteiche, 93-94 (Oly 1996); Bot. Garten,
vii.98
- Lestes
barbarus (Fabricius, 1798): NSG Bövinghauser Bachtal, 95 (Oly 1996)
- Lestes
dryas Kirby, 1890 : Bot. Garten, Einzelfund, 94; NSG Bövinghauser
Bachtal (Oly 1996)
Rote Liste NRW: 2
- Lestes
sponsa (Hansemann, 1823): Bot. Garten, Sonderfeld, Ölbach Heveney,
93-94 (Oly 1996)
- Lestes viridis (Van
der Linden,1825): Lottental/ RUB (von Hagen & Roos 1979); Teich
am Bot. Garten/Lottental, 82-83 (von Hagen 1984; Bot. Garten, Mailänder
Bachtal, Sonderfeld, Ölbach Heveney, Ruhr, Lottental-und
Kalwesteiche, 93-94 (Oly 1996); RUB, Teiche, vi.97; Bot. Garten, ix.00,
viii.03
- Platycnemis
pennipes (Pallas, 1771): Ölbach Heveney, Einzelfund 93-94 (Oly
1996)
Rote Liste NRW: 3
- Pyrrhosoma nymphula
(Sulzer, 1776): Lottental/ RUB (von Hagen & Roos 1979); Bot. Garten,
Mailänder Bachtal, Sonderfeld, Ölbach Heveney, Ruhr, Lottental-und
Kalwesteiche, 93-94 (Oly 1996); Bot. Garten, iv.03
Anisoptera
- Aeshna cyanea (O.F.
Müller, 1764) : Bochum Innenstadt , ix.70 (Roos 1977); Teich am
Bot. Garten/Lottental, 82-83 (von Hagen 1984); Bot. Garten, Mailänder
Bachtal, Sonderfeld, Ölbach Heveney, Ruhr, Lottental-und Kalwesteiche,
93-94 (Oly 1996); Bot. Garten, viii.00; RUB xi.02 (L)
- Aeshna
mixta Latreille, 1805: Teich am Bot. Garten/Lottental, 82-83 (von Hagen
1984); Bot. Garten, Sonderfeld, Ölbach Heveney, Lottental-und Kalwesteiche,
93-94 (Oly 1996)
- Anax imperator Leach,1815
: Lottental/ RUB (von Hagen & Roos 1979); Bot. Garten, Mailänder
Bachtal, Sonderfeld, Ölbach Heveney, Ruhr, Lottental-und Kalwesteiche,
93-94 (Oly 1996); RUB Teiche, vi.97
- Brachytron
pratense (O.F. Müller, 1764): Lottental-und Kalwesteiche, vi.93
(Oly 1996)
Einzelfund. Rote Liste NRW: 3
- Libellula
depressa Linné, 1758: Teiche der RUB (Roos 1977); Lottental/
RUB (von Hagen & Roos 1979); Bot. Garten, Mailänder Bachtal,
Sonderfeld, Ölbach Heveney, Lottental-und Kalwesteiche, 93-94 (Oly
1996)
- Libellula
quadrimaculata Linné, 1758 : Bot. Garten, Ölbach Heveney,
Lottental-und Kalwesteiche, 93-94 (Oly 1996)
- Orthetrum cancellatum
(Linné, 1758) : Lottental/ RUB (von Hagen & Roos 1979); Bot.
Garten, Mailänder Bachtal, Sonderfeld, Ölbach Heveney, Ruhr,
Lottental-und Kalwesteiche, 93-94 (Oly 1996); Wiese östl. Kalwes,
viii.00
- Somatochlora
metallica (Van der Linden, 1825): Teich am Bot. Garten/Lottental, 82-83
(von Hagen 1984); Ölbach Heveney, Lottental-und Kalwesteiche, 93-94
(Oly 1996)
Rote Liste NRW: 3
- Sympetrum
danae (Sulzer, 1776): Bot. Garten, Lottental-und Kalwesteiche, 93-94
(Oly 1996)
- Sympetrum flaveolum
(Linné,1758): NSG Bövinghauser Bachtal, 95 (Oly 1996); RUB
Teiche, vii.97; Bot. Garten vii.98
- Sympetrum sanguineum
(O.F. Müller, 1764) : "Tümpel bei Bo-Weitmar" (Roos
1977); Lottental/ RUB (von Hagen & Roos 1979); Bot. Garten, Lottental-und
Kalwesteiche, 93-94 (Oly 1996); Bot. Garten, vii.98, ix.00, x.02
- Sympetrum
striolatum (Charpentier, 1840) : Lottental/ RUB (von Hagen & Roos
1979); Teich am Bot. Garten/Lottental, 82-83 (von Hagen 1984); Bot.
Garten, Mailänder Bachtal, Sonderfeld, Ölbach Heveney, Lottental-und
Kalwesteiche, 93-xi.94 (Oly 1996)
- Sympetrum
vulgatum (Linné, 1758) : Bot. Garten, Sonderfeld, Ölbach
Heveney, Lottental-und Kalwesteiche, 93-94 (Oly 1996)
Dermaptera (Ohrwürmer)
- Chelidurella acanthopygia
(Géné) (Waldohrwurm): Kalwes, ix-xi.00, iv.01, x.01,
ii, ix-x.02, i.04; Bot. Garten, xi.00,
- Forficula auricularia
Linné (Gewöhnlicher Ohrwurm): Wald westl. RUB (? mit
Eiern) ii.98; Bot. Garten, viii.98, vii.00, xi.00; Kalwes, Wiese ost
vii.00; Jahrhunderthalle Umg. v.03; Grumme vii.10, vii.11
Blattodea (Schaben)
- Periplaneta australasiae
(Fabricius, 1775): Bot. Garten, Gewächshaus, vii.02, x.02, viii.03,
xi.05
- Pycnoscelus surinamensis
(Linné, 1758): Bot. Garten, Gewächshaus, ix.03
Saltatoria (Heuschrecken)
Ensifera
- Acheta domestica
Linné, 1758 (Heimchen): ND, im Schacht, viii.01; Jahrhunderthalle
Umg., ix.03 (außen); Zentrum, ix.03 (außen)
- Conocephalus discolor
Thunberg, 1815 (Langflüglige Schwertschrecke): Wiese südl.
RUB, viii-ix.00, viii.-ix.02, Wiese östl. Kalwes, x.01
- Leptophyes punctatissima
(Bosc, 1792) (Punktierte Zartschrecke): RUB, viii.01, vii.03, Wald
/Gebüsch südl. RUB, viii.01, vii.10; Hustadt, ix.02; Ölbachtal,
vi.07 [det. W. Hüther]
- Meconema thalassinum
(De Geer, 1771) (Gewöhnliche Eichenschrecke): Bot. Garten,
viii.98, ix.02; Kalwes, vii.01; Harpen vii.10
- Metrioptera roeseli
(Hagenbach, 1822) (Roesels Beißschrecke): Wiese östl. Kalwes,
ix.00 (1 zirpendes ?), viii.01, viii.03
- Myrmecophilus
acervorum (Panzer, 1799) (Ameisengrille): Werne, vi.09, Zentrum vii.10
- Pholidoptera griseoaptera
(De Geer, 1776) (Gewöhnliche Strauchschrecke): Wiese/Gebüsch
südl. RUB, vii.00 (imm. ?), vii-viii.01, viii-ix.02, Bot. Garten,
ix.00 (zirpende ?);
- Tettigonia viridissima
(Linné, 1758) (Grünes Heupferd): Bot. Garten, viii.98; Kalwes/
Wiese östl. Kalwes, viii.99, vii-viii.00 (zahlreiche zirpende ?),
vii-viii.01, vii-ix.02, vii.03, Jahrhunderthalle Umg. vi-ix.03
Caelifera
- Chorthippus biguttulus
(Linné, 1758) (Nachtigall-Grashüpfer) : RUB, viii.01
- Chorthippus mollis
(Charpentier, 1825) (Verkannter Grashüpfer): Dahlhausen, verlassenes
Bahngelände, ix.02
- Chorthippus parallelus
(Zetterstedt, 1821) (Gewöhnlicher Grashüpfer): Wiese südl.
RUB, vii.01, viii-ix.02, viii.03; Wiese östl. Kalwes, viii.03
- Omocestus viridulus
(Linné, 1758) (Bunter Grashüpfer): Wiese südl. RUB,
viii.00
- Tetrix bipunctata
(Linné, 1758) (Zweipunkt-Dornschrecke): RUB, viii.01
- Tetrix subulata
(Linné) (Säbel-Dornschrecke): Ölbachtal, vi.07 [det.
W. Hüther]
Psocodea (Felsenspringer)
Caeciliidae
- Caecilius flavidus
(Stephens, 1836): Zeche Hannover, v.02; Ehrenfeld, vi.08
Elipsocidae
- Elipsocus hyalinus
(Stephens, 1836): Zeche Hannover, v.02; Wiese östl. Kalwes, ix.03
Liposcelidae
- Liposcelis mendax
Pearman, 1946 : Laerheide, vii.02
- Liposcelis simulans
Broadhead, 1950 : Laerheide, vii.02
Mesopsocidae
- Mesopsocus immunis
(Stephens, 1836): Zeche Hannover, v.02
Peripsocidae
- Ectopsocus briggsi
McLachlan, 1899 : Bot. Garten, i.01, Zeche Hannover, v.02; Ehrenfeld,
vi.08
- Peripsocus subfasciatus
(Rambur, 1842): Zeche Hannover, v.02
Psocidae
- Loensia fasciata
(Fabricius, 1787) : Harpen, vi.09
- Metylophorus nebulosus
(Stephens, 1836) : RUB, viii.03
Psyllipsocidae
- Dorypteryx domestica
(Smithers, 1958) : Laerheide, ix.01, vii.02, Hustadt, ix.02-vii.03
Aus Zimbabwe beschrieben. Zwischen 1973 und 1975 an verschiedenen Orten
in der Schweiz, Belgien, Luxemburg und Großbritannien gefunden.
Inzwischen in Europa in Häusern weit verbreitet, von Frankreich
bis Polen, und von Italien bis Finnland. (Lienhard & Schneider 1993).
Stenopsocidae
- Graphopsocus cruciatus
(Linné, 1768): Zeche Hannover, v.02; Harpen vii.10
- Stenopsocus immaculatus
(Stephens, 1836): Ehrenfeld, vi.08
- Stenopsocus lachlani
Kolbe, 1880 : RUB, x.02
Trogiidae
- Cerobasis guestfalicus
(Kolbe, 1880) : Laerheide, x.02 [leg. Wesener]; RUB, v.03
- Lepinotus patruelis
Pearman, 1931 : RUB, vii.00
Sternorrhyncha (Pflanzenläuse)
Psyllina
- Psyllopsis fraxini
(Linné, 1758): Hustadt, v.02 (Gallen an Fraxinus excelsior);
Laerheide, vi.09; Grumme vii.10
- Trioza cf. salicivora
Reuter : RUB, xi.03
Aphidina
- Byrsocrypta ulmi
(Linné) : Werne, vi.09
- Cryptomyzus ribis
(Linné) : RUB, viii.01 (Gallen an Ribes)
- Metopeurum fuscoviride Stroyan, 1950 : Hamme vii.10
Coccina
- ?
Lepidosaphes ulmi L. : Bot. Garten, an Malus domestica-Stamm, xii.00
Thysanoptera (Fransenflügler)
Thripidae
- Parthenothrips dracaenae
(Heeger, 1854) : xi.05
In Gewächshäusern und Wohnungen.
Auchenorrhyncha (Zikaden)
Fulgoromorpha (Spitzkopfzikaden)
Cixiidae
- Cixius nervosus
(Linné1758) : Harpen, vi.09
- Tachycixius pilosus
(Olivier, 1791) : Bot. Garten, v.03
Delphacidae
- Criomorphus albomarginatus
Curtis, 1833 : Bot. Garten, v.03
- Dicranotropis
hamata (Boheman, 1847) : Bot. Garten, v.03
- Ditropis pteridis
(Spinola) : Kalwes, v.00, vi.00, RUB Umg. vii.01
- Javesella pellucida
(Fabricius, 1794) : Stahlhausen vii.10
Issidae
- Issus coleoptratus
(Fabricius, 1781) : Bot. Garten, xi.99, iv.00, vii-xi.00, iv.-v.01,
vi.08, Kalwes, x.01, viii.03
Cicadomorpha (Zikaden)
Cicadellidae
- Acericerus ribauti
Nickel & Remane, 2002 : Westpark Umg., (ix-xi.03)
- Alnetoidia alneti
(Dahlbohm, 1850) : Harpen, vi.09; Steinkuhl vii.10, RUB Umgebung vii.10
- Arthaldeus pascuellus
(Fallén, 1826) : Bot. Garten, v.03
- Cicadella viridis
(Linné) : Wiese östl. Kalwes, viii.00, viii.01, Lottental,
viii.03; Harpen, vi.09
- Edwardsiana diversa
(Edwardsm, 1914) : Ehrenfeld, vi.08
- Empoasca vitis (Göthe, 1875) : Steinkuhl vii.10
- Eupelix cuspidata
(Fabricius): Wiese östl. Kalwes, viii.01
- Eupteryx aurata
(Linné, 1758) : Harpen, vi.09
- Eupteryx cyclops
Matsumura, 1906 : Harpen, vi.09
- Eupteryx decemnotata
Rey, 1891 : Laerheide, vi.09, vii.10
- Eurhadina ribauti
W. Wagner, 1935 : Harpen, vi.09
- Euscelis incisus
(Kirschbaum, 1858) : Stahlhausen vii.10
- Fagocyba
cruenta
(Herrich-Schaeffer, 1838) : Ehrenfeld, vi.08
- Graphocephala
fennahi Young : Bot. Garten, x.99, vi-x.00, viii-xi.01, viii.03, vii.10
- Iassus lanio
(Linné): Kalwes, ix.01; Bot. Garten, xi.01
- Idiocerus stigmaticalis
(Lewis, 1834) : Ehrenfeld, vi.08
- Jassargus pseudocellaris
(Flor, 1861) : Bot. Garten, v.03
- Kybos smaragdula
(Fallén, 1806): Harpen, vi.09
- Ledra aurita
Linné : Eichenwald/Gebüsch n. Haltestelle Lennershof, v.98
- Linnavuoriana
decempunctata (Fallén, 1806) : Harpen, vi.09
- Megophthalmus scanicus (Fallén, 1806) : Steinkuhl vii.10
- Oncopsis alni
(Schrank, 1801) : Harpen, vi.09
- Oncopsis flavicollis
(Linné, 1761) : Harpen, vi.09
- Oncopsis subangulata
(J. Sahlberg, 1871) : Harpen, vi.09
- Oncopsis tristis
(Zetterstedt, 1840) : Harpen, vi.09
- Orientus ishidae (Matsumura, 1902) : Steinkuhl, vii.10
- Ossiannilssonola callosa (Then, 1886) : RUB Umg. vii.10
- Populicerus laminatus
(Flor, 1861) : Harpen, vi.09
- Typhlocyba bifasciata
Boheman : Wiese östl. Kalwes, vii.01
- Viridicerus ustulatus
(Mulsant & Rey, 1855) : Harpen, vi.09
- Zonocyba bifasciata (Boheman, 1851) : Harpen vii.10
- Zyginidia scutellaris (Herrich-Schaeffer, 1838) : Harpen vii.10
Cercopidae
- Cercopis vulnerata
Rossi : RUB Umg. v.03; Bot. Garten, v.03
- Haematoloma dorsatum
(Ahrens): Kalwes, vi.00
Aphrophoridae
- Aphrophora alni
(Fallén) : Bot. Garten, x.00 (Beute von Linyphia triangularis),
Wiese östl. Kalwes, viii.01; Ehrenfeld, vi.08; Harpen, vi.09; Werne,
vi.09
- Philaenus spumarius
(Linné) : Wiese südl. RUB, vii.00, vi.08; Ölbachtal,
vi.07 [det. W. Hüther]; Stahlhausen vii.10
Heteroptera (Wanzen)
Nepidae
- Nepa cinerea
Linné, 1758: 84-86 (Thiesmeier et al. 1988); Bot. Garten, iv.98;
Kalwes, Bach, v.01; Bach b. Grummer Teichen, vi.02; Bot. Garten, v.03
- Ranatra linearis
(Linné, 1758) : Bot. Garten, "Zypressenteich", v.00
(1 ex.)
Corixidae
- Micronecta scholtzi
(Fieber, 1860) : Lottental vi.08; Harpener Teiche, vi.09
- Sigara lateralis
(Leach, 1815) : Mensa Flachdach-Pfütze, vii.03; Harpener Teiche,
vi.09
- Sigara striata
(Linné, 1758) : RUB Teiche, iv.98, xi.02; Mensa Flachdach-Pfütze,
vii.03; Harpener Teiche, vi.09
Notonectidae
- Notonecta maculata
Fabricius, 1794 : Bot. Garten, Teiche, ix.00, ix.01
Naucoridae
- Ilyocoris cimicoides
(Linné, 1758) : Bot. Garten, "Zypressenteich",
iv.98, iii.01
Hydrometridae
- Hydrometra stagnorum
Linné, 1758 : Bot. Garten, iii.00, x.00; Grummer Teiche, vi.02
Gerridae
- Gerris lacustris
Linné, 1758 : Bot. Garten, v.98, v-x.00, iv-v.01, iv-vii.03
- Gerris paludum
Fabricius, 1794 : RUB, Teich, viii.01; Bot. Garten, vi-vii.03
- Gerris argentatus
Schummel, 1832: Zeche Hannover, Teich v.02. Diese Art
ist in Westfalen selten. Bernhardt (1985) konnte nur 5 Funde in seinem
Untersuchungsgebiet ( "Westfälische Bucht und angrenzende
Gebiete") nachweisen und betrachtet die Art in diesem Gebiet als
gefährdet. In den Niederlanden soll sie dagegen häufig sein.
Mesoveliidae
- Mesovelia furcata
Mulsant & Rey, 1852 : Bot. Garten "Zypressenteich",
vi.00
Veliidae
- Microvelia reticulata
Burmeister, 1835: Zeche Hannover, Teich v.02. Bernhardt
(1985) gibt nur 5 Fundorte dieser Art (unter dem Synonym M. schneideri
Scholdt, 1846) für sein Untersuchungsgebiet ( "Westfälische
Bucht und angrenzende Gebiete") an und betrachtet die Art als potentiell
gefährdet.
- Velia caprai
(Tamanini, 1947): 84-86 (Thiesmeier et al. 1988); Lottenbach, vii.01
Tingidae
- Derephysia foliacea
(Fallén, 1807) : Bot. Garten, vii.03
- Dictyla humuli (Fabricius, 1794) : Bot Garten vi.09
- Kalama tricornis
(Schrank, 1901) : Dahlhausen, verlassenes Bahngelände, ix.02
- Stephanitis takeyai
Drake & Maa, 1955 : Bot. Garten, vi-vii.04; RUB Umg. vii.10. Stammt
aus Japan. In Deutschland 2003 erstmals nachgewiesen, in Bonn, an Pieris
japonica (Hoffmann 2003)
- Tingis ampliata
(Herrich-Schaeffer, 1838) : Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
- Tingis cardui
(Linné, 1758) : Wiese östl. Kalwes, an Cirsium vulgare,
v.00-vii.00, Wiese südl. RUB, vii.01
Miridae
- Adelphocoris annulicornis
(Sahlberg, 1848) : Wiese östl. Kalwes, viii.00, viii.03
- Adelphocoris quadripunctatus
(Fabricius, 1794): Wiese südl. RUB, viii.01
- Adelphocoris seticornis
(Fabricius, 1775): Wiese südl. RUB, viii.01
- Amblytylus nasutus
(Kirschbaum, 1856) : Harpen, vi.09
- Apolygus lucorum
(Meyer-Dür, 1843): Westpark Umg. (ix.03)
- Asciodema obsoletum
(Fieber, 1864) : RUB Umg. vi.08
- Atractotomus mali
(Meyer-Dür, 1843) : Harpen, vi.09
- Blepharidopterus
angulatus (Fallén, 1807) : Harpen, vi.09
- Bryocoris pteridis
(Fallén, 1807): Kalwes, an Dryopteris dilatata, viii.01; an Athyrium
filix-femina, vi.02
- Calocoris striatellus
(Fabricius, ) : Kalwes, v-vi.00
- Campylomma verbasci
(Meyer-Dürr, 1843): Dahlhausen, verlassenes Bahngelände, an
Echium, vii.02
- Campyloneura virgula
(Herrich-Schaeffer, 1835) : Kalwes, vii.00
- Capsus ater (Linné,
1758) : Bot. Garten, v.03
- Charagochilus gyllenhali
(Fallén, 1897) : Stahlhausen vii.10
- Closterotomus fulvomaculatus
(De Geer, 1772): Ehrenfeld, vi.08; Harpen, vi.09
- Closterotomus norwegicus
(Gmelin,1790) : Bot. Garten, v.03, vii.03
- Compsidolon salicellum
(Herrich-Schaeffer, 1841) : Harpen vii.10
- Criocoris crassicornis
(Hahn, 1834): Stahlhausen vii.10
- Cyllocoris histrionicus
(Linné, 1767) : Kalwes, v.00, Zeche Hannover, v.02
- Deraeocoris flavilinea
(A. Costa, 1862): Wiese östl. Kalwes, vi.00; Harpen. vi.09; Laerheide,
vi.09
- Deraeocoris lutescens
(Schilling, 1829): RUB, x.02
- Deraeocorus ruber
(Linné, 1758) : Wiese/Gebüsch süd, vii.00, vii.01;
Wiese östl. Kalwes, vii.01; Bot. Garten, vii.03
- Dicyphus epilobii
Reuter, 1883 : Bot. Garten, vii.03
- Dicyphus errans (Wolff,
1804) : Bot. Garten, an Symphytum, ix.00
- Dicyphus pallidus
(Herrich-Schaeffer, 1835) : Wald / Gebüsch südl. RUB, viii.01
- Dryophilocoris flavoquadrimaculatus
(Degeer, 1773) : Kalwes, vi.00, Stadtpark, v.02
- Exolygus pratensis
(Linné, 1758) : Bot. Garten, x.00, iii.01; Wiese östl. Kalwes,
ix.03
- Harpocera thoracica
(Fallén, 1807) : Uni ost, iv-v.00, Wiese südl. RUB, v.00,
Querenburg, iv.03
- Heterotoma
meriopterum (Scopoli, 1763) : Bot. Garten, an Cirsium arvense, vii.01
- Heterocordylus tibialis
(Hahn, 1833) : RUB Umgebung vi.08
- Leptopterna dolabrata
(Linné, 1758) : Bot. Garten, vi-vii.03; Harpen, vi.09
- Liocoris tripustulatus
(Fabricius, 1781) : Bot. Garten, an Symphytum, v.99, NSG Blumenkamp,
v.02; Laerheide, vi.09
- Lopus decolor (Fallén,
1807) : Wiese südl. RUB, vii.01
- Lygocoris contaminatus
(Fallén, 1829) [=Lygus c.]: Kalwes, v.00, Zeche Hannover, v.02;
Harpen, vi.09
- Lygocoris pabulinus
(Linné, 1761): NSG Blumenkamp, v.02, Kalwes, viii.03; Harpen,
vi.09
- Lygus gemellatus
(Herrich-Schaeffer, 1835): Westpark Umg. (ix.03)
- Lygus rugulipennis
Poppius, 1911 : Stahlhausen vii.10
- Malacocoris chlorizans
(Panzer, 1794) : Harpen vii.10
- Megaloceraea recticornis
(Geoffroy, 1785) : Wiese östl. Kalwes, vi.00
- Miris striatus (Linné,
1758) : Bot. Garten, v.00; Harpen, vi.09
- Monalocoris filicis
(Linné, 1758): Kalwes, an Athyrium filix-femina, vi.02
- Monosynamma bohemani
(Fallén, 1829) : Harpen, vi.09
- Notostira elongata
(Geoffroy, 1785) : Wiese südl. RUB, v.99, viii.00; Stahlhausen
vii.10
- Orthocephalus coriaceus
(Fabricius, 1777) : Bot. Garten, v.03
- Orthonotus rufifrons
(Fallén, 1807) : Wiese östl. Kalwes, an Anchusa officinalis
(?), vii.01; Ehrenfeld, vi.08
- Orthops campestris
(Linné, 1758) : Bot. Garten, an Angelica sp., viii.00
- Orthops kalmii (Linné, 1758) : Steinkuhl vii.10
- Orthotylus adenocarpi
(Perris, 1857) : RUB Umg. vi.08
- Orthotylus flavosparsus
(C.Sahlberg, 1842) : Wiese östl. Kalwes, ix.03; Stahlhausen, vii.10
- Orthotylus marginalis
Reuter, 1883 : Ehrenfeld, vi.08; Harpen, vi.09; Laerheide, vi.09;
- Orthotylus prasinus (Fallén, 1826) : Steinkuhl vii.10
- Orthotylus tenellus
(Fallén, 1829) : Kalwes, v.00
- Orthotylus virescens
(Douglas & Scott, 1857) : RUB Umg. vi.08
- Pachytomella parallela
(Meyer-Dür, 1843) : Bot. Garten, v.03; Laerheide, vi.09
- Phylus coryli (Linné,
1758) : Harpen, vi.09
- Phylus melanocephalus
(Linné, 1767) : Wiese östl. Kalwes, v.00; Harpen, vi.09
- Phytocoris varipes
Boheman, 1852: Wiese östl. Kalwes, ix.03
- Pilophorus cinnamopterus
(Kirschbaum, 1856) : Bot. Garten, viii.00
- Pilophorus clavatus (Linné, 1767) : Steinkuhl vii.07
- Pilophorus pusillus
(Reuter, 1878) : RUB, ix.02
- Pinalitus cervinus (Herrich-Schaeffer, 1841) : Steinkuhl vii.10
- Plagiognathus arbustorum
(Fabricius, 1794) : Bot. Garten, an Althaea officinalis, vii.00, Wiese
östl. Kalwes, an Anchusa officinalis (?), vii.01, Steinkuhl vii.10
- Plagiognathus chrysanthemi
(Wolff, 1864) : Wiese südl. RUB, vii.01; Stahlhausen vii.10
- Polymerus nigrita
(Fallén, 1807) : Harpen, vi.09
- Polymerus unifasciatus
(Fabricius, 1794): Stahlhausen vii.10
- Psallus ambiguus
(Fallén, 1806): NSG Blumenkamp, v.02
- Psallus betuleti
(Fallén, 1829): Zeche Hannover, v.02
- Psallus diminutus
(Kirschbaum, 1856) : Harpen, vi.09
- Psallus cf. lepidus
Fieber, 1858 : Kalwes, v.00 (parasitiert)
- Psallus perrisi Mulsant,
1852 : Kalwes, v.00
- Psallus variabilis
(Fallén, 1829) : Harpen, vi.09
- Psallus varians (Herrich-Schäfer,1842)
: Wiese südl. RUB, v.99; Bot. Garten, v.00
- Stenodema laevigata
(Linné,1758) : Wiese südl. RUB, v.99, Zeche Hannover, v.02;
Bot. Garten, v.03, vii.03; Harpen, vi.09; Stahlhausen vii.10
- Stenodema calcarata
(Fallén, 1807) : Hustadt, vi.03; Bot. Garten, v.03, vii.03
- Stenotus binotatus
(Fabricius, 1794) : Bot. Garten, vii.03; Ehrenfeld, vi.08
- Sthenarus rotermundi
(Scholtz, 1847) : Harpen, vi.09
- Trigonotylus coelestialium
(Kirkaldy, 1836) : RUB, viii.03
Anthocoridae
- Anthocoris nemoralis
(Fabricius, 1794): Bot. Garten, vi.01, i.02 v.03, Zeche Hannover, v.02;
Harpen, vi.09
- Anthocoris nemorum
(Linné, 1761) : Bot. Garten, vii.00, ix.00; Ehrenfeld, vi.08;
Harpen, vi.09; Laerheide, vi.09; Steinkuhl vii.10
- Orius majusculus
(Reuter, 1879) : Bot.Garten, ix.03
- Orius minutus (Linné,
1758) : Wiese östl. Kalwes, viii.01
- Orius niger Wolff,
1804 : Dahlhausen, verlassenes Bahngelände, an Echium vulgare,
ix.02; Wiese östl. Kalwes, ix.03
- Orius vicinus (Ribaut,
1923) : Bot. Garten, vii.00; Steinkuhl vii.10
Loriculidae
- Loricula elegantula
(Bärensprung, 1858) : Kalwes, vi.00
- Loricula ruficeps
(Reuter, 1884): Zeche Hannover, v.02
Reduviidae
- Reduvius personatus
(Linné, 1758) : Laerheide, vi.03, Weitmar, ix.03
Nabidae
- Himacerus apterus
(Fabricius, 1798) : Bot. Garten, v.03, vii.03; Kalwes, viii.03
- Himacerus mirmicoides
(Costa, 1834) : Wiese östl. Kalwes, viii.00, Wiese südl. RUB,
viii.01; Bot. Garten, vii.03; Harpen vii.10, Steinkuhl vii10
- Nabis ferus (Linné,
1758) : Industriebrache, x.02 (1?)
- Nabis flavomarginatus
(Scholtz, 1847) : Wiese südl. RUB, viii.03
- Nabis limbatus Dahlbohm,
1851 : Bot. Garten, vii.03
- Nabis pseudoferus
Remane, 1949 : Wiese südl. RUB, viii.03
- Nabis rugosus (Linné,
1758) : Wiese südl. RUB, v.99; Bot. Garten, vi.03
Aradidae
- Aradus depressus
Fabricius : RUB, vi.97
Saldidae
- Saldula orthochila
(Fieber, 1859) : Westpark, x.02
Alydidae
- Alydus calcaratus
(Linné, 1758): Wiese östl. Kalwes, ix.03
Coreidae
- Coreus marginatus
(Linné, 1758) : Wiese östl. Kalwes, viii.01, v.02; Bot.
Garten, vii.03; Laerheide, vi.04
- Gonocerus acuteangulatus
(Goeze, 1788) : Hustadt, v.02, RUB, ix.02 (an Rosa rubiginosa), Querenburg,
vi.03; Ehrenfeld, vi.08
Pyrrhocoridae
- Pyrrhocoris apterus
(Linné, 1758) : Bot. Garten, iv.02, vii.02; Harpen vii.10
Lygaeidae
- Arocatus roeselii (Schilling, 1829): Zentrum vii.10
- Cymus melanocephalus
Fieber, 1861 : Wiese südl. RUB, v.00
- Cymus obliquus Horvath,
1888: NSG Blumenkamp, v.02 (an Scirpus silvaticus)
- Kleidocerys resedae
(Panzer, 1797) : Bot. Garten, Kalwes, x.98, vii.00, viii.00 (auch Larven),
x-xii.00, x-xi.01, viii.-xi.02, i.03, ii-ix.03; Harpen, vi.09; Laerheide,
vi.09
- Lygaeus equestris
(Linné, 1758): Bot. Garten, viii.01
- Drymus brunneus (Sahlberg,
1848): Kalwes, x.01
- Drymus ryei Saunders,
1832 : Bot. Garten, vi.01
- Drymus silvaticus
(Fabricius, 1775) : Wiese südl. RUB, v.00
- Eremocoris abietis
(Linné, 1758) : Hustadt, iv.03
- Megalonotus antennatus
(Schilling, 1829): Zeche Hannover, v.02
- Megalonotus chiragra
(Fabricius, 1794): Wiese östl. Kalwes, ix.03
- Nysius ericae (Schilling,
1829) : Hauptbahnhof, vii.00
- Nysius thymi (Wolff,
1804) : Harpen vii.10
- Orsillus depressus
(Mulsant & Rey, 1852) : Bot Garten, xii.02 (an Cupressus nootkaensis)
Mediterran verbreitet,
hat sich anscheinend erst in den letzten Jahrzehnten bis ins westliche
Mitteleuropa ausgebreitet. Bei Wagner (1966) ist die Art noch nicht
erwähnt.
- Oxycarenus modestus
(Fallén, 1829): Kalwes, iii.02
- Peritrechus geniculatus
(Hahn, 1831): Zeche Hannover, v.02
- Scolopostethus affinis
(Schilling, 1829): Zeche Hannover, v.02
- Scolopostethus thomsoni
Reuter, 1874 : Bot. Garten, iv.02; Harpen, vi.09
Berytidae
- Berytinus minor Herrich-Schaeffer
: Wiese südl. RUB, v.98
- Metatropis rufescens
Herrich-Schaeffer, 1835: Bot. Garten, an Circaea lutetiana, vii.98,
Kalwes, viii.01; Laerholz, ix.02; Bot. Garten, vii.03
Rhopalidae
- Corizus hyoscyami
(Linné, 1758) : Bot. Garten, vii.03
- Rhopalus conspersus
(Fieber, 1836) : Bot. Garten, an Epilobium fleischeri, vii.00, vii.03
- Rhopalus subrufus
(Gmelin, 1790) : Bot. Garten, vii.03
- Stictopleurus punctatonervosus
(Goeze, 1778) : Dahlhausen, verlassenes Bahngelände, ix.02; Wiese
östl. Kalwes, ix.03, x.03
Cydnidae
- Legnotus limbosus
Geoffr. : RUB, ix.98, v.01, x.01
Pentatomidae
- Aelia acuminata (Linné,
1758) : RUB Umgebung, Wiese, v.99, v.02, ix.03; Zeche Hannover, v.02;
Bot. Garten, vii.03; Stahlhausen vii.10
- Arma custos (Fabricius,
1794) ; Bot. Garten, iii.00, ix.00 (saugt an Rüsselkäfer)
- Dolycoris baccarum
(Linné, 1758) : Bot. Garten, vii.00; RUB, ix.01; Wiese östl.
Kalwes, ix.03
- Eurydema oleraceum
(Linné, 1758) : Bot. Garten, v.98
- Graphosoma lineatum
(Linné, 1758): Wiese südl. RUB, viii.02 (1 Ex.)
- Holcostethus vernalis
(Wolff, 1804) : Bot. Garten, v.03
- Palomena prasina
(Linné, 1761): Bot. Garten, vi.98, x.00, v.01, v.03, Zeche Hannover,
v.02, RUB Umgebung, ix.02, ix.03
- Pentatoma rufipes
(Linné, 1758) : RUB, viii.00, Bot. Garten, vii.01, ix.02, Zeche
Hannover, v.02, Hustadt, ix.02, Kalwes, x.02, viii.03 (massenhaft);
RUB, viii.03, Laerheide vi.09
- Podops inuncta (Fabricius,
1775): Wiese östl. Kalwes, ix.03
- Rhaphigaster nebulosa
(Poda, 1761) : RUB, ii.02
Acanthosomatidae
- Acanthosoma haemorrhoidale
(Linné, 1758) : Kalwes, v.00, xi.00, viii.03; Bot. Garten, x.00,
iv.01, viii.02
- Elasmostethus interstinctus
(Linné, 1758) : Hustadt, iv.00; Querenburg, v.00; Kalwes, Waldrand,
viii.00, xi.00; Bot. Garten, x.00; Kalwes, x.00; RUB, v.03; Bot. Garten,
v.03; Laerheide vi.09
- Elasmucha grisea
(Linné, 1758): Wiese süd/Gebüsch, 1 ?, iv.00; Bot.
Garten, ? mit Jungen an Alnus glutinosa -Blattunterseite, vii.00; Kalwes,
xi.00 (1 ?); RUB, v.03
Raphidioptera (Kamelhalsfliegen)
- Raphidia xanthostigma
(Schilling, 1836): RUB, iii.04 (geschlüpft aus "Baumrinde")
Planipennia (Netzflügler)
Chrysopidae
- Chrysoperla carnea
Stephens, 1836 : RUB, vii.02, viii.03; Steinkuhl vii.10
- Nineta flava (Scopoli,
1763) : RUB, vi.01, viii.03
Coniopterygidae
- Coniopteryx sp. :
Wiese ost. vii.01
- Conwentzia psociformis
(Curtis, 1834): Kalwes, viii.01
Hemerobiidae
- Hemerobius humulinus
Linné, 1758 : Laerheide, x.03
- Hemerobius marginatus
Stephens, 1836 : Kalwes, vii.03
Sibirisches
Faunenelement. Auf der Verbreitungskarte in Aspöck et al. (1980)
sind im Gebiet von NRW keine Fundpunkte eingetragen.
- Hemerobius simulans
Walker, 1853 : xii.98
- Micromus variegatus
(Fabricius, 1793) : Wiese südl. RUB, vii.01, Grummer Teiche, vi.02
Coleoptera (Käfer)
Noteridae
- Noterus clavicornis
(De Geer, 1774): NSG Blumenkamp, v.02
Dytiscidae
- Acilius sulcatus (Linné, 1758) : Bot.Garten v.03 (Larven)
- Agabus
bipustulatus : 84-86 (Thiesmeier et al. 1988);
- Hydroglyphus pusillus
(Fabricius, 1781) : Mensa Flachdach-Pfütze, vii.03
Carabidae
- Abax ater
(Villiers, 1789) : "88-98"(Schwerk & Abs 1998, als A.
parallelepipedus); Kalwes, x.01 [leg. & det. Wesener]; Bot. Garten v-vii.03; Ölbachtal,
vi.07 [det. W. Hüther]
- Abax
parallelus (Duftschmid, 1812) : "88-98"(Schwerk
& Abs 1998);
- Agonum muelleri
(Herbst, 1784): "88-98"(Schwerk & Abs 1998); Westpark,
vi.02 [leg. & det. Wesener]
- Agonum piceum
(Linné, 1758): Ruhr-Ufer, v.02
- Agonum sexpunctatum
(Linné, 1758): "88-98"(Schwerk & Abs 1998); Wiese
östl. Kalwes, iv.01
- Agonum viduum
(Panzer) : Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
- Amara aenea
(De Geer, 1774): Westpark, vi.02 [leg. & det. Wesener]; Harpen vii.10
- Amara cf.
lunicollis Schiödte, 1837 : Dahlhausen, Bahngelände,
ix.02
- Amara cf.
praetermissa (Sahlberg, 1827): Westpark, x.02
- Anchomenus dorsalis
(Pontoppidan, 1763)[Platynus] : "88-98"(Schwerk & Abs
1998); Wiese östl. Kalwes, iv.01; Bot. Garten, v.01
- Anisodactylus
binotatus (Fabricius, 1787): "88-98"(Schwerk & Abs
1998); Kalwes, x.01, Westpark, vi.02 [leg. & det. Wesener]; Dahlhausen,
verlassenes Bahngelände, ix.02
- Asaphidion curtum
Heyden, 1870 : Kalwes, xi.03
- Badister sodalis
(Duftschmid, 1812) : Bot. Garten, iv.03
- Bembidion biguttatum
(Fabricius, 1779): NSG Blumenkamp, v.02
- Bembidion illigeri
Netolitzky,1914 : Bot. Garten, iii.00
- Bembidion quadrimaculatum (Linné, 1761) : Harpen vii.10
- Bradycellus
harpalinus (Serville, 1821): "88-98"(Schwerk
& Abs 1998);
- Bradycellus
verbasci (Duftschmid, 1812) : "88-98"(Schwerk & Abs
1998);
- Calathus
fuscipes (Goeze, 1777) : "88-98"(Schwerk & Abs 1998);
- Calathus melanocephalus
(Linné, 1758) : "88-98"(Schwerk & Abs 1998);
Wiese östl. Kalwes, viii.99
- Calathus
rotundicollis Dejean, 1828 : "88-98"(Schwerk
& Abs 1998);
- Calosoma inquisitor
(Linné, 1758) : RUB, v.98
- Carabus
cancellatus Illiger, 1798 : "88-98"(Schwerk
& Abs 1998);
- Carabus coriaceus
Linné, 1758 : "88-98"(Schwerk & Abs 1998); Wiese
südl. RUB, vii.01, Wiese östl. Kalwes, viii.01, v.02
- Carabus granulatus
Linné, 1758 : "88-98"(Schwerk & Abs 1998); Kalwes,
iii.04
- Carabus nemoralis
Müller, 1764: Wald westl. RUB, ii.98; Kalwes, xi.00
- Carabus purpurascens
Fabricius, 1787 : "88-98"(Schwerk & Abs 1998); Bot. Garten, vi-vii.03
- Carabus problematicus
Herbst, 1786 : "88-98"(Schwerk & Abs 1998); Bot. Garten,
vii.98, v-vii.03; Kalwes, viii-xii.03, i.04
- Clivina
collaris (Herbst, 1784) : "88-98"(Schwerk
& Abs 1998);
- Clivina
fossor (Linné, 1758) : "88-98"(Schwerk & Abs
1998);
- Cychrus caraboides
(Linné, 1758): "88-98"(Schwerk & Abs 1998); Kalwes,
x.03
- Demetrias imperialis
(Germar, 1834): Ruhr-Ufer, v.02
- Dromius quadrimaculatus
(Linné, 1758) : RUB, vii.01; bot. Garten, iv.03
- Elaphropus parvulus
(Dejean, 1831): Bot. Garten, x.00 [det. K. Hannig]; Dahlhausen, Bahngelände,
ix.02
- Elaphrus cupreus
Duftschmid, 1812 : "88-98"(Schwerk & Abs 1998); Kalwes,
iv.03
- Harpalus
affinis (Schrank, 1781) [Syn. Harpalus aeneus (Fabricius, 1792)]: "88-98"(Schwerk
& Abs 1998); Westpark vi.02 [leg. & det.
Wesener]
- Harpalus
distinguendus (Duftschmid, 1812): "88-98"(Schwerk &
Abs 1998);
- Harpalus honestus
(Duftschmid, 1812): Dahlhausen, verlassenes Bahngelände, vii.02
- Harpalus
puncticeps (Steph., 1828): "88-98"(Schwerk
& Abs 1998);
- Harpalus rubripes
(Duftschmid, 1812): "88-98"(Schwerk & Abs 1998); Wiese
östl. Kalwes, viii.00
- Harpalus rufipes
(De Geer, 1774): "88-98"(Schwerk & Abs 1998); Feld östl.
Kalwes, vi.02 [leg. & det. Wesener]
- Lasiotrechus
discus (Fabricius, 1792): "88-98"(Schwerk
& Abs 1998);
- Leistus ferrugineus
(Linné, 1758): "88-98"(Schwerk & Abs 1998); Dahlhausen,
verlassenes Bahngelände, ix.02
- Leistus rufomarginatus
Duftschmid,1812 : "88-98"(Schwerk & Abs 1998); Wald westl.
RUB, ii.98, Bot. Garten, iv.01; Kalwes, x.01[leg. & det. Wesener],
xi.03
- Leistus
terminatus (Hellwig, 1793) : "88-98"(Schwerk
& Abs 1998);
- Limodromus assimilis
(Paykull, 1790)[Platynus]: "88-98"(Schwerk & Abs 1998);
Wald südl. RUB, xii.00; Kalwes, xi.03; Laerholz, xi.03
- Loricera pilicornis
(Fabricius, 1775): "88-98"(Schwerk & Abs 1998); Kalwes,
ix.03
- Nebria brevicollis
(Fabricius, 1792) : "88-98"(Schwerk & Abs 1998); Kalwes,
x.01[leg. & det. Wesener]; Dahlhausen, verlassenes Bahngelände,
ix.02; Bot. Garten v.03
- Nebria
salina Fairmaire & Laboulbène, 1854 : "88-98"(Schwerk
& Abs 1998);
- Notiophilus biguttatus
(Fabricius,1779) : "88-98"(Schwerk & Abs 1998); Wald westl.
RUB, ii.98; Bot. Garten vii.03; Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
- Notiophilus
palustris (Duftschmid, 1812): "88-98"(Schwerk
& Abs 1998);
- Notiophilus
rufipes Curt., 1829: "88-98"(Schwerk & Abs 1998);
- Notiophilus substriatus
(Waterhouse, 1833) : "88-98"(Schwerk & Abs 1998);
Industriebrache, x.02; Bot. Garten, xi.03
- Oodes
helopioides (Fabricius, 1792): "88-98"(Schwerk
& Abs 1998);
- Panagaeus bipustulatus
(Fabricius, 1775): RUB, v.02
- Paranchus
albipes (Fabricius, 1796) [=Platynus a.]: "88-98"(Schwerk & Abs 1998);
- Patrobus
atrorufus (Ström, 1768): "88-98"(Schwerk
& Abs 1998);
- Poecilus cupreus
(Linné, 1758) : "88-98"(Schwerk & Abs 1998); Dahlhausen,
verlassenes Bahngelände, ix.02
- Poecilus
versicolor (Sturm, 1824): "88-98"(Schwerk
& Abs 1998);
- Pterostichus angustatus
(Duftschmidt, 1812) : Kalwes, x.01 [leg. & det. Wesener]
- Pterostichus anthracinus
(Illiger, 1798) : Kalwes, x.01 [leg. & det. Wesener]
- Pterostichus
cristatus (Duf., 1820): "88-98"(Schwerk
& Abs 1998);
- Pterostichus
diligens (Sturm, 1824): "88-98"(Schwerk & Abs 1998);
- Pterostichus
madidus (Fabricius, 1775): "88-98"(Schwerk & Abs 1998);
- Pterostichus
melanarius (Illiger, 1798): "88-98"(Schwerk & Abs
1998);
- Pterostichus
minor (Gyllenhal, 1827): "88-98"(Schwerk & Abs 1998);
- Pterostichus niger
(Schaller, 1783): "88-98"(Schwerk & Abs 1998); Kalwes,
vi.02 [leg. & det. Wesener]
- Pterostichus oblongopunctatus
(Fabricius, 1787): "88-98"(Schwerk & Abs 1998); Kalwes,
i.98, xi.00, x.01, i-ii.02, viii.03, i.04
- Pterostichus strenuus
(Panzer,1797) : "88-98"(Schwerk & Abs 1998); Kalwes, i.98;
Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
- Pterostichus vernalis
(Panzer, 1796): "88-98"(Schwerk & Abs 1998); Bot. Garten,
iv.03
- Stenolophus teutonus
(Schrank, 1781): "88-98"(Schwerk & Abs 1998); Bot. Garten,
fliegend, vii.98, (vii.02)
- Stomis
pumicatus (Panzer, 1796): "88-98"(Schwerk
& Abs 1998);
- Syntomus foveatus
(Geoffroy in Fourcroy, 1785): Hamme, Industriebrache, ix.02
- Synuchus
nivalis (Panzer, 1797): "88-98"(Schwerk
& Abs 1998);
- Tachyta nana
(Gyllenhal, 1810): Wiese südl. RUB, v.01
- Trechoblemus
micros (Herbst, 1784): "88-98"(Schwerk
& Abs 1998);
- Trechus quadristriatus
(Schrank, 1871): Kalwes, ix.01
- Trichotichnus
nitens (Heer, 1838): "88-98"(Schwerk
& Abs 1998);
Hydrophilidae
- Anacaena globulus (Paykull, 1798) : Bot. Garten vii.03
- Helophorus brevipalpis
Bedel, 1881 : Harpener Bach, vi.09
- Laccobius striatulus Fabricius : Bot. Garten vii.03
- Megasternum obscurum
(Marsh., 1802) : Feld, Kalwes-Südhang, ix.99; Stadtpark, v.02
- Sphaeridium lunatum
Fabricius, 1792 : RUB, fliegend, iv.02
Histeridae
- Margarinotus carbonarius
(Hoffmann, 1803) : Dahlhausen, Bahngelände, vii.02
Cholevidae
- Apocatops nigritus (Erichson, 1837) : Bot. Garten vii.03
- Anisotoma humeralis
(Fabricius, 1792): Wiese südl. RUB, v.01
- Choleva fagniezi
Jeannel, 1922 : Wiese östl. Kalwes, iv.01
- Catops picipes
(Fabricius, 1792) : Bot. Garten, x.00
- Leptinus testaceus
Müller, 1817 : Wiese südl. RUB, xi.99
- Sciodrepoides watsoni (Spence, 1815) : Bot. Garten vii.03
Silphidae
- Necrophorus humator
Olivier : Kalwes, (i.01)
- Necrophorus
cf. vespillo Linné : Kalwes, (i.01)
- Necrophorus vespilloides
Herbst : Kalwes, (i.01), viii.03; Wiese südl. RUB, vii.01, RUB,
vii.02
- Phosphuga atrata
: Wald westl. RUB, ii.98; Kalwes, ix.00, xi.00, x.01, i-ii.02, i.04,
i.07; Bot. Garten, x.00, ii.01, iv.03; Westpark, v.03
Staphylinidae
- Aleochara sparsa
Heer, 1839 : Kalwes/bot. Garten, x.02
- Anthobium atrocephalum
(Gyllenhal, 1827) : Kalwes iv.99, bot. Garten, xi.00
- Brachygluta fossulata
(Reichenbach, 1816) : x.01
- Creophilus maxillosus (Linné) : Steinkuhl (vii.10)
- Dasycerus sulcatus
Brongn., 1800 : Kalwes, x.01
- Drusilla canaliculata
(Fabricius, 1787) : Bot. Garten, viii.01
- Megarthrus depressus
(Paykull, 1789) : Wiese südl. RUB, v.98
- Neobisnius villosulus
(Stephens, 1832) : Wald westl. RUB, ii.98; Wiese südl. RUB, v.01
- Ocypus brunnipes (Fabricius, 1781) : Bot. Garten vii.03
- Ocypus melanarius
(Heer, 1839) : Dahlhausen, Bahngelände, ix.02
- Ontholestes murinus
(Linné, 1758) : Bot. Garten, viii.03
- Oxytelus sculpturatus
Gravenhorst, 1806 : Wiese südl. RUB, v.98
- Philonthus cognatus
Stephens, 1832 : Westpark, iii.04
- Quedius lateralis
(Gravenhorst, 1802) : Kalwes, xi.03
- Scaphidium quadrimaculatum
Olivier, 1790 : Kalwes, xi.00, x.01, Hordel v.02; Bot.Garten v.03
- Scaphisoma agaricinum
(Linné, 1758) : Wiese südl. RUB, v.01
- Stenus cicindeloides
(Schall., 1783) : Wiese südl. RUB, v.98
- Stenus fulvicornis
Stephens, 1833 : Wiese südl. RUB, v.98
Scydmaenidae
- Cephennium thoracicum
Müller & Kunze : Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
Lucanidae
- Dorcus parallelopipedus
(Linné, 1758): Wiese östl. Kalwes, v.98, Zeche Hannover,
v.02 (Totfund); Kalwes, viii.03 (Totfund)
Scarabaeidae
- Geotrupes stercorarius
(Linné, 1758): Kalwes, ix.03
- Hoplia philanthus
(Fuessly, 1775): Ehrenfeld, vi.08
- Melolontha melolontha
(Linné, 1758): RUB, v.99, v.01, v.03
- Onthophagus coenobita
(Herbst, 1783) : Bot. Garten, (vii.02)
- Oryctes nasicornis
(Linné, 1758) : Hustadt / Laerholz, vii.98 (1?); RUB, v.03 (1
?); Dahlhausen, i.04 (Larven)
- Phyllopertha horticola (Linné, 1758): RUB, v.02, v.03
- Serica brunnea (Linné,
1758): Bot. Garten, vii.01, Hustadt, vi.02, vi.03
- Trichius zonatus Germar, 1794 : Querenburg, vi.00
- Valgus hemipterus (Linné, 1758): RUB (1?), v.99
Scirtidae
- Cyphon coarctatus
Paykull, 1799 : NSG Blumenkamp, v.02
- Elodes minuta
(Linné, 1767): Lottental, v.03
- Scirtes hemisphaericus (Linné, 1767) : Bot. Garten vii.03; Lottental, vi.06
Byrrhidae
- Cytilus sericeus
(Forster, 1771) : Westpark Umg., vii.03
Buprestidae
- Agrilus olivicolor
Kiesenwetter, 1857 : Bot. Garten, viii.01
Elmidae
- Elmis cf. aenea (Müller,
1806) : Kalwes, x.02
Eucnemidae
- Melasis buprestoides
(Linné, 1761): RUB, v.02
Throscidae
- Trixagus carinifrons
(Bonvouloir, 1859) : Querenburg, vii.01, Hustadt, viii.03
Elateridae
- Adelocera murina
(Linné, 1758) : Wiese südl. RUB, v.02
- Adrastus pallens
(Fabricius, 1792) : Wiese östl. Kalwes, vii.01; RUB vi.02; Bot. Garten vii.03
- Agriotes brevis
Cand., 1863 : RUB, iv.02
- Agriotes lineatus
(Linné, 1758) : Harpen, vi.09
- Agriotes obscurus
(Linné, 1758): Halde Hannover, v.02
- Agriotes sputator
(Linné, 1758): Halde Hannover, v.02
- Athous haemorrhoidalis
(Fabricius, 1801) : Bot. Garten, v.98
- Dalopius marginatus
(Linné) : Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
- Denticollis linearis
(Linné, 1758): NSG Blumenkamp, v.02
- Pseudathous hirtus
(Herbst) : Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
- Stenagostus rhombeus
(Olivier, 1790) : Laerheide, vi.03
Lampyridae
- Lamprorhiza splendidula
(Linné, 1758) : Hordel, vi.03 (sehr zahlreich)
- Phosphaenus hemipterus
(Goeze, 1777) : Laerheide, 97; Querenburg, vi.03; Bot. Garten vii.03
Omalisidae
- Omalisus fontisbellaquei
Fourcroy, 1785 : RUB, vi.09
Cantharidae
- Cantharis decipiens
Baudi : Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
- Cantharis
fusca Linné,
1758 : Wiese süd, v.02, Zeche Hannover, v.02; Bot. Garten v.03
- Cantharis obscura
Linné, 1758 : RUB, v.00
- Cantharis paradoxa
Hick., 1960 : NSG Blumenkamp, v.02
- Cantharis pellucida
Fabricius, 1792 : NSG Blumenkamp, v.02
- Cantharis rufa
Linné, 1758 : Bot. Garten v.03; Harpen, vi.09
- Rhagonycha fulva
(Scopoli, 1763) : RUB Umgebung, sehr zahlreich, vii.00, vii.01, vii.02, vii.07;
Bot. Garten vii.03; Harpen vii.10
- Rhagonycha lignosa
(Müller, 1764): RUB, v.03
- Rhagonycha limbata Thomson, 1864 : Bot. Garten v.03
Dermestidae
- Anthrenus verbasci
(Linné, 1767): RUB, ix.00, iii-vii.01, -vi.02, iii-v.03; Westpark
Umg, (ix.03)
- Reesa vespulae
Milleron, 1939 : Querenburg, an Tilia-Blüte, vi.03; Westpark Umg,
(ix.03). Aus Nordamerika eingeschleppt. "Seit 1963
In Norwegen und Finnland in Wohnungen gefunden" (Lohse 1979 in
FHL Band 6), 1977 erstmals in Deutschland gefunden, seitdem in Mitteleuropa
weit verbreitet und "muß als eingebürgert angesehen
werden" (Kalik 1992 in FHL Band 13)
- Trogoderma angustum
(Sol., 1849): RUB, xii.99 (Larven)
Bostrychidae
- Rhizopertha dominica
(Fabricius, 1792): Westpark Umg., (ix.03)
Ptinidae
- Ptinus
fur (Linné, 1758) : Bot. Garten, xi.03
Anobiidae
- Lasioderma serricorne
(Fabricius, 1792): Westpark Umg., (ix.03)
- Stegobium paniceum
(Linné, 1758): RUB, v.02-ii.04, Laerheide, iii.04
- Xestobium plumbeum
(Illiger, 1801): Zeche Hannover, v.02
Melyridae
- Axinotarsus marginalis
(Cast., 1840) : Wiese östl. Kalwes, vii.01
- Axinotarsus pulicarius (Fabricius, 1775) : Bot. Garten vii.03
- Charopus flavipes
(Paykull, 1798): Zeche Hannover, v.02
- Dasytes plumbeus
(Müller, 1776) : Wiese östl. Kalwes, vii.01; Bot. Garten vii.03; Ölbachtal,
vi.07 [det. W. Hüther] ; Harpen, vi.09
- Malachius bipustulatus
Fabricius, 1775 : Wiese östl. Kalwes, vii.01, Zeche Hannover,
v.02; RUB, iv.03; Bot. Garten v.03; Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]; Ehrenfeld,
vi.08; Harpen, vi.09
Kateretidae [Brachypteridae]
- Brachypterus glaber
(Stephens, 1832) : Wiese östl. Kalwes, vii.00; Harpen, vi.09
- Brachypterus urticae
(Fabricius, 1792): Zeche Hannover, v.02 ; Harpen, vi.09; Laerheide,
vi.09
Nitidulidae
- Amphotis marginata
(Fabricius, 1781) : RUB, v.00
- Cychramus luteus
(Fabricius) : Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
- Meligethes planiusculus
(Heer, 1841) : Dahlhausen, Bahngelände, vii.02
Silvanidae
- Uleiota planata
(Linné, 1761) : Kalwes, vii.02
Laemophloeidae
- Cryptolestes ferrugineus
(Steph., 1831) : Laerheide, iii.04
Bothrideridae
- Anommatus duodecimstriatus
(P.W. Müller, 1821) : Westpark, iii.04
Monotomidae
- Rhizophagus bipustulatus
(Fabricius, 1792) : Kalwes, ii.02, iii.04
Phalacridae
- Olibrus aeneus
(Fabricius, 1792) : Bot. Garten, i.98, Wiese östl. Kalwes, viii.01
Cryptophagidae
- Cryptophagus setulosus
Sturm, 1845 : Wiese östl. Kalwes, viii.00 (1?)
Byturidae
- Byturus tomentosus
(De Geer, 1774) : Wiese östl. Kalwes, vii.00
Endomychidae
- Endomychus coccineus
(Linné, 1758) : Kalwes, an Armillaria-Pilzen, xi.00
Coccinellidae
- Adalia bipunctata
(Linné, 1758) : RUB, iii.00, xi.03: überall, sehr häufig,
Zeche Hannover, v.02
- Adalia decempunctata
(Linné, 1758) : Bot. Garten, x-xi.00
- Anatis ocellata
(Linné, 1758): RUB, vi.02 (Puppe)
- Calvia decemguttata
(Linné, 1767) : Bot. Garten, viii.98, vii.02, v.03; RUB, viii.00, Kalwes,
ix.00, ix.02, Westpark Umg. ix.03, Kalwes vi.08
- Calvia quatuordecimguttata
(Linné, 1758): Bot. Garten, ix.00, iv.01
- Coccinella quinquepunctata
Linné, 1758: Bot. Garten, viii.98, vi.00, v.01, v.03, Zeche
Hannover, v.02, RUB , iii.03; Stahlhausen vii.10
- Coccinella septempunctata
Linné, 1758: sehr häufig, z.B. i-xi.02, Zeche Hannover,
v.02; vi.08; Bot. Garten v.03; Grumme vii.10; Zentrum vii.10
- Exochomus quadripustulatus
(Linné, 1758): Bot. Garten, an Quercus robur-Stamm, vii.98
- Halyzia sedecimguttata
(Linné, 1758) : Bot. Garten, x.00, viii.01; Kalwes, xi.00,
iii.01, xi.02, viii-xi.03; Zeche Hannover, v.02; Laerholz, xi.03
- Harmonia axyridis
(Pallas, 1773) : RUB (i.07), vi.08; Harpen, vi.09; Laerheide, vi.09.
Überal sehr häufig. Stammt aus Ostasien, seit
2000 in D im Freiland zu finden (Klausnitzer 2002)
- Harmonia quadripunctata
(Pont., 1763) : Wiese südl. RUB, xi.02
- Hippodamia variegata
(Goeze, 1777) : Wiese östl. Kalwes, ix.03
- Myzia oblongoguttata
(Linné, 1758) : Bot. Garten, xii.02 [leg. S. Adler]
- Propylaea quatuordecimpunctata
(Linné, 1758): Bot. Garten, vi.98, vii.00, Wiese südl.
RUB, vii.01, Wiese östl. Kalwes, viii.01; Ölbachtal, vi.07
[det. W. Hüther]
- Scymnus frontalis
(Fabricius, 1787) : Zeche Hannover Umg., v.02
- Scymnus suturalis
Thunberg, 1795 : Bot. Garten, vii.00, xi.01
- Stethorus punctillum
Weise : Grumme vii.10
- Thea vigintiduopunctata
(Linné, 1758): RUB, viii.00; Grumme vii.10
Lathridiidae
- Cortinicara gibbosa
(Herbst, 1793) : Bot. Garten, x.00, Wiese östl. Kalwes, vii.01
- Lathridius bifasciatus
Reitter, 1877 : Wiese südl. RUB, vii.01
Mycetophagidae
- Litargus connexus
(Fourcroy, 1785) : Wiese südl. RUB, unter Betula-Rinde iii.99
Melandryidae (= Serropalpidae)
- Melandrya dubia
(Schaller, 1783) : Bot. Garten, v.9
Bitoma crenata
(Fabricius, 1807) : Wiese südl. RUB, v.98
Cerylonidae
- Cerylon ferrugineum
Stephens, 1830 : Kalwes, ii.02
- Cerylon histeroides
(Fabricius, 1792) : Wiese südl. RUB, v.01
Tenebrionidae
- Lagria hirta
(Linné, 1758) : Hustadt, vii.02; RUB, vii.03; Bot. Garten vi-vii.03
Oedemeridae
- Oedemera lurida
(Marsh., 1802): Zeche Hannover, v.02; Bot. Garten v,vii.03; Stahlhausen vii.10
- Oedemera nobilis
(Scopoli, 1763): Zeche Hannover, v.02, RUB Umg., vi.03; Bot. Garten v.03; Harpen, vi.09; Werne vi.09
- Oedemera virescens
(Linné) : Bot. Garten v.03; Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther];
Harpen, vi.09
Pythidae
- Rhinosimus planirostris
(Fabricius, 1787) : Kalwes, xii.98
Pyrochroidae
- Pyrochroa coccinea
(Linné, 1761): NSG Blumenkamp, v.02; Kalwes vii.10 (L)
Scraptiidae
- Anaspis frontalis
(Linné, 1758): Zeche Hannover, v.02
- Anaspis maculata
(Fourcroy, 1785): Zeche Hannover, v.02
Cerambycidae
- Agapanthia villosoviridescens
(De Geer, 1775): Wiese südl. RUB, v.03
- Anaglyptus mysticus Linné : Bot. Garten v.03
- Anoplodera livida
(Fabricius, 1776) : Bot. Garten, vii.03
- Aromia moschata
(Linné, 1758): Wiese östl. Kalwes, auf Daucus carota -Blüten,
viii oder ix.97; Riemke vii.10 [R. Ahlers]
- Clytus arietis
(Linné, 1758): RUB, v.99
- Grammoptera ruficornis
(Fabricius) : Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
- Pogonocherus hispidus
(Linné, 1758): Zeche Hannover, v.02
- Rhagium mordax
(De Geer, 1775) : Bot. Garten, v.02
- Strangalia quadrifasciata
(Linné, 1758) : Wiese/Gebüsch südl. RUB, 1 ex. an Heracleum
sphondylium-Blüten, vii.00
Megalopodidae
- Zeugophora flavicollis
(Marshall, 1802): Kalwes, vii.01
Chrysomelidae
- Altica
? lythri Aubé, 1843 : Bot. Garten, an Epilobium. viii.98, RUB,
an Epilobium hirsutum, viii.00, vii-ix.02
- Agelastica alni (Linné,
1758) : Bot. Garten, an Alnus glutinosa, v.98, Kalwes, an Alnus incana,
vii.00, Zeche Hannover, v.02
- Aphthona nonstriata (Goeze, 1777) : Bot. Garten, an Iris sikkimensis, v.02
- Bromius obscurus (Linné, 1758) [=Adoxus o.]: Hustadt, an Epilobium angustifolium,
vi.03
- Bruchidius fasciatus
(Ol.) : Bot. Garten, zahlreich an Cotinus coggyria-Blüten, v.98
- Bruchidius villosus (Fabricius, 1792) : Zeche Hannover Umg., v.02; Bot. Garten v.03
- Bruchus loti Payull : Bot. Garten v.03
- Chaetoceroides
vulgatissima (Linné, 1758) [= Phyllodecta v. , Phratora v.]:
NSG Blumenkamp, v.02; Ehrenfeld, vi.08
- Chrysolina coerulans
(Scriba, 1791) [=Chrysomela c.]: Bot. Garten, an Mentha x piperita,
vii.00, v.01
- Chrysolina hyperici
(Forst., 1771) [=Chrysomela h.]: Bot. Garten, an Hypericum perforatum,
vi.98
- Chrysomela vigintipunctata
(Scopoli, 1763) [= Melasoma v.]: Bot. Garten, v.03; Ehrenfeld, vi.08
- Crepidocera aurata
(Marsh., 1802) [=Chalcoides a.] : NSG Blumenkamp, v.02; Ehrenfeld, vi.08
- Crepidodera aurea (Geoffroy, 1785) : Harpen vi.09
- Crioceris asparagi
(Linné, 1758) : Bot. Garten, an Asparagus officinalis v.98, v-viii.00,
v-x.01, vii.03
- Crioceris duodecimpunctata
(Linné, 1758) : Bot. Garten, an Asparagus officinalis, v.98,
v-viii.00, ix-x.01, vii.03
- Cryptocephalus
moraei (Linné, 1758) : Bot. Garten, an Lysimachia nummularia,
v.98, RUB, an Hypericum, vii.02
- Cryptocephalus
nitidus (Linné, 1758) : Bot. Garten, vi.98
- Cryptocephalus
ocellatus Drapiez, 1819 : Ehrenfeld, vi.08; Harpen, vi.09
- Cryptocephalus
pusillus Fabricius, 1777 : Bot. Garten, ix.00
- Cryptocephalus
vittatus Fabricius, 1775 : Dahlhausen, Bahngelände, vii.02
- Donacia semicuprea
Panzer, 1796 : Lottental, vi.08
- Donacia versicolorea
(Brahm, 1790) : Bot. Garten, "Zypressenteich", an Potamogeton
natans, vii.00, viii.00, x.00
- Galeruca tanaceti
(Linné, 1758) : Wiese südl. RUB, ix.02; Bot. Garten v.03
- Galerucella tenella (Linné, 1761) : Bot. Garten v.03
- Gastrophysa viridula
(De Geer, 1775): Zeche Hannover, v.02, Bot. Garten, (vii.02);Ölbachtal,
vi.07 [det. W. Hüther]
- Leptinotarsa decemlineata (Say, 1824) - Kartoffelkäfer : Bot. Garten vii.03
- Lilioceris lilii
(Scopoli, 1763) : Bot. Garten, an Lilium sp. , v.98, vi.01
- Linaeidea aenea
(Linné, 1758) [= Melasoma aenea] : Zeche Hannover Umg., an Alnus
glutinosa, v.02, NSG Blumenkamp, v.02; Bot.Garten vii.03
- Lochmaea caprea (Linné, 1758) : Bot. Garten vii.03
- Longitarsus atricillus (Linné, 1761) : Bot. Garten vii.03
- Longitarsus niger
(Koch, 1803) : Bot. Garten, v.02, Zeche Hannover, v.02
- Neocrepidodera transversa (Marsham, 1802) : Bot. Garten vii.03
- Oulema gallaeciana (Heyden, 1870) [syn. Oulema lichenis
(Voet, 1806)] : Bot. Garten, an Calamagrostis epigejos, viii.00, vii.03
- Oulema melanopus
(Linné, 1758) : Bot. Garten, viii.00
- Phyllotreta armoraciae
(Koch, 1893) : Hustadt, an Armoracia rusticana, v.02
- Phyllotreta punctulata (Marsham, 1802) : Hamme vii.10
- Pyrrhalta viburni
(Paykull, 1799) : Kalwes, an Viburnum opulus, vii.01, viii.03; Hustadt,
sehr zahlreich an Viburnum lantana, viii-ix.02;
- Sphaeroderma testaceum
(Fabricius, ): Dahlhausen, verlassenes Bahngelände, ix.02
Apionidae
- Apion frumentarium (Linné, 1758) : Bot. Garten v.03
- Apion haematodes Kirby, 1808 : Bot. Garten v,vii.03
- Eutrichapion viciae
(Paykull, 1800) : Wiese südl. RUB, vii.01
- Exapion furcirostre (Fabricius, 1775) : Bot. Garten v.03
- Ischnopterapion virens
(Herbst, 1797) : Wiese südl. RUB, vii.01
- Nanophyes marmoratus
(Goeze, 1777) : Wiese östl. Kalwes, an Lythrum salicaria, vii.01
- Oxystoma craccae
(Linné, 1767) : Bot. Garten, xi.00
- Perapion violaceum (Kirby, 1808): Bot. Garten vii.03
- Protapion apricans
(Herbst, 1797) : Zeche Hannover, v.02
- Protapion fulvipes
(Fourcroy, 1785) : Zeche Hannover, v.02
- Taeniapion urticarium
(Herbst, 1784) : Zeche Hannover, v.02
- Trichapion simile
(Kirby, 1811) : Zeche Hannover, v.02, Ehrenfeld, vi.08, Harpen vii.10
Curculionidae
- Anthonomus rubi
(Herbst, 1895): Wiese süd, vii.01
- Barynotus obscurus
(Fabricius, 1775) : v.02
- Ceutorhynchidius
troglodytes (Fabricius, 1787) : Wiese süd, vii.01
- Coeliodes ruber
(Marshall, 1802) : Bot. Garten, iv.01
- Cossonus linearis
(Fabricius, 1775): Waldrand nahe Ruhr, v.02
- Curculio glandium
Marshall, 1802 : RUB, an Quercus robur, vii.00
- Curculio nucum
Linné, 1758 : Querenburg, viii.03 (befallene Haselnüsse)
- Furcipus rectirostris
(Linné, 1758) : Bot. Garten, iv.01
- ?
Gymnaetron asellus (Gravenhorst, 1807) : Westpark,
an Verbascum, vi.02
- Leiosoma deflexum
(Panzer, 1785): Wiese südl. RUB, viii.01
- Mecinus pyraster (Herbst, 1795): Bot. Garten vii.03
- Mononychus punctum-album
(Herbst, 1784) : Bot. Garten, v.98;
an versch. Iris-Früchten, vi.01; vii.03; NSG Blumenkamp, v.02
- Nedyus quadrimaculatus
(Linné, 1758) [=Cidnorhinus q.]: Zeche Hannover, v.02; Ölbachtal,
vi.07 [det. W. Hüther]]; Harpen, vi.09; Laerheide, vi.09
- Otiorhynchus ovatus
(Linné, 1758) : RUB, viii.00; viii.01
- Otiorhynchus sulcatus
(Fabricius, 1775): RUB Umgebung, vi.02; Westpark Umgebung, iii.04
- Phyllobius maculicornis
Germar, 1824): Zeche Hannover, v.02
- Phyllobius oblongus
(Linné, 1758) : RUB, iv.01; Harpen vi.09
- Phyllobius pomaceus
Gyllenhal, 1834) [=Ph. urticae]: Zeche Hannover, v.02; Ölbachtal,
vi.07 [det. W. Hüther]
- Polydrusus cervinus
(Linné, 1758) : Zeche Hannover, v.02; Werne vi.09
- Polydrusus sericeus
(Schall., 1783): NSG Blumenkamp, v.02; Ölbachtal, vi.07 [det. W.
Hüther], Ehrenfeld, vi.08]; Harpen, vi.09; Werne, vi.09
- Polydrusus undatus
(Fabricius, 1781) : Kalwes, an Carpinus betulus, iv.01, an Alnus
glutinosa, v.02
- Rhinoncus pericarpius
(Linné, 1758) : Ehrenfeld, vi.08
- Rhynchaenus pilosus
(Fabricius, 1781) : Harpen, vi.09
- Sciaphilus asperatus (Bonsd., 1785) : Bot. Garten vii.03
- Sitona flavescens
Marshall, 1802 : Bot. Garten, an Vicia faba, vi.01
- Sitona humeralis
Steph., 1831 : Dahlhausen, verl. Bahngelände, ix.02
- Sitona lineatus
(Linné, 1758) : Wiese östl. Kalwes, an Vicia cf. sylvestris,
vii.01; Bot. Garten vii.03
- Sitona suturalis
Stephens, 1831 : Ehrenfeld, vi.08
- Stereonychus fraxini
(De Geer, 1775) : Zeche Hannover, v.02
- Strophosoma fulvicorne
Walt., 1846 : Kalwes, iv.01
- Tachyerges pseudostigma
Tempère, 1982 : Ehrenfeld, vi.08
- Tachyerges salicis
(Linné, 1759) : Ehrenfeld, vi.08
- Tanymecus palliatus
(Fabricius) : Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
- Trichosirocalus troglodytes(Fabricius, 1787) : Bot. Garten vii.03
- Tychius meliloti
Steph., 1832 : Jahrhunderthalle Umgebung, an Melilotus albus, vi.02
- Tychius picirostris
(Fabricius, 1787) : Wiese süd, vii.01
- Xyloterus lineatus
(Olivier, 1795) : ND (xi.01);
- Xyloterus domesticus
(Linné, 1758) : Wald südl. RUB, iv.02
Strepsiptera (Fächerflügler)
Elenchidae
- Elenchus tenuicornis
(W. Kirby, ) : Ehrenfeld, vi.08
Hymenoptera (Hautflügler)
Cimbicidae
- Abia fasciata
(Linné, 1758) : Querenburg / Laerholz, v.02
Argidae
- Arge berberidis
Schrank, 1802 : Bot. Garten, v.98
Tenthredinidae
- Allantus rufocinctus
(Retzius, 1783) : RUB, Larven an Rosa rubiginosa, ix.02
- Athalia rosae
(Linné, 1758) : Wiese östl. Kalwes, viii.00 ,Wiese südl.
RUB. vii.01
- Caliroa annulipes
(Klug, 1814): Stiepel, ix.02 (Larven)
- Caliroa cerasi
(Linné, 1758): Wiese östl. Kalwes, 1 Larve auf Prunus avium-
Blatt fressend, viii.00
- Dolerus germanicus
(Fabricius, 1775) : Zeche Hannover, v.02
- Eutomostethus
ephippium (Panzer, 1798) : Wiese südl. RUB, vii.01
- Fenusa pumila
Leach, 1817 : Gebüsch westl. RUB, Minen an Betula pendula, vi.00
- Halidamia affinis
(Fall.) :
- Heterarthrus vagans
(Fallén, 1808): RUB, viii.99
- Pontania joergensi
Enslin : RUB, Gallen an Salix caprea, v.03
- Tenthredo arcuata
Förster, 1771 : Zeche Hannover, v.02
Ichneumonidae
- Apechthis quadridentata
(Thomson, 1877) : Kalwes, viii-ix.03
- Diplazon laetatorius
(Fabricius, 1789) : Wiese östl. Kalwes, viii.00
- Liotryphon crassisetus
(Thomson, 1877) : RUB, x.02
- Ophion costatus Ratzeburg,
1848 : Bot. Garten, v.98
- Ophion obscuratus
Fabricius, 1798 : RUB Umg., xi.03
- Pimpla conmixta (Kiss,
1929) : Kalwes, viii.03
- Tromatobia oculatoria
(Fabricius, 1798) : RUB, xi.99, xi.00
- Tromatobia ornata
(Gravenhorst, 1829): Bot. Garten, vii.02
- Zatypota bohemani
(Holmgren, 1860) : Stadtpark, L. an ?Dipoena, v.02
Cynipidae
- Andricus foecundatrix
(Hartig, 1840) : Kalwes, Gallen an Quercus petraea, viii.03
- Andricus quercuscalycis
: Gallen an Quercus robur, 1999 (massenhaft, fast alle Eicheln befallen),
2000 (< 1 % befallen), 2001 (nur einzelne Gallen), 2002 (ca. 20-80
% Befall, je nach Baum), 2003
- Andricus cf.
testaceipes Hartig : Harpen, ix.02
An Quercus robur. Leichte Anschwellung der Mittelrippe, mit mehreren
Kammern (Schlupflöchern). Nicht eindeutig von A. quercusradicis
(Fabricius) zu unterscheiden (Buhr 1965).
- Cynips longiventris
Hartig : Gallen an Quercus robur, Bot. Garten, ix.00
- Cynips quercusfolii
Linné : Gallen an Quercus-Blättern, RUB, xi.03
- Diplolepis rosae
(Linné, 1758) : Gallen an Rosa sp., Wiese östl. Kalwes,
vii.00, RUB Umgebung, ix.02 (Gallen an Rosa spp.)
- Diplolepis rosarum
(Giraud) : Gallen an Rosa sp., Querenburg, viii.03
- Liposthenes glechomae
(Linné): Harpen, vi.09
- Neuroterus laeviusculus
Schenck : Gallen auf Quercus robur- Blättern, RUB, ix.00, Harpen,
ix.02 (an Blatt OS und US)
- Neuroterus numismalis
(Fourcroy, 1785) : Gallen an Quercus robur-Blättern, Kalwes/Bot.
Garten, vii.03
- Neuroterus quercusbaccarum
(Linné, 1758) : Gallen an Quercus robur-Blättern, Kalwes/Bot.
Garten, vii.03
- Trigonaspis synaspis
(Hartig, 1840) : Gallen an Quercus robur-Blättern, Kalwes, vii.01,
RUB, ix.02
Bethylidae
- Laelius
pedatus (Say, 1836) : RUB, xii.02
Pompilidae
- Priocnemis perturbator
(Harris, 1780) : Bot. Garten, v.98
Formicidae (Ameisen)
- Formica cunicularia
(Latreille, 1798) : Zeche Hannover, v.02
- Formica fusca Linné,1758
: Bot. Garten, v.99, Zeche Hannover, v.02
- Formica rufa Linné,1758
(ssp. polyctena) : Bot. Garten, schwärmen am 16.iv.00; schwärmen
am 22-29.iv.01; schwärmen am 12.iv.03
- Lasius brunneus (Latreille,
1798) : Kalwes, an Acer pseudoplatanus, vii.00, in Quercus robur, viii-ix.00;
Bot. Garten, x.00, v.03
- Lasius flavus (Fabricius,
1781) : Wiese östl. Kalwes, vii.00, Zeche Hannover, v.02; Werne,
vi.09
- Lasius fuliginosus
(Latreille, 1798) : RUB, viii.00 (1 ?)
- Lasius niger (Linné,
1758) : überall sehr häufig, schwärmen am 20.vii.00;
schwärmen am 21.vii.01; Zeche Hannover, v.02, Dahlhausen, verlassenes
Bahngelände, ix.02; Werne, vi.09; Harpen vii.10
- Lasius platythorax
Seifert, 1991 : NSG Blumenkamp, v.02
- Lasius umbratus (Nylander,
1846): "Jahrhunderthalle" Umg., (ix.03)
- Leptothorax nylanderi
(Förster, 1850) : Kalwes, vii.00, Zeche Hannover, v.02
- Myrmecina graminicola
(Latreille, 1802) : RUB, vi.03
- Myrmica rubra (Linné,1758)
: Bot. Garten, viii.98, Zeche Hannover, v.02; Harpen, vi.09, vii.10
- Myrmica ruginodis
Nylander, 1846 : NSG Blumenkamp, v.02
- Myrmica sabuleti
Meinert, 1860 : Zeche Hannover, v.02
- Myrmica scabrinodis
Nylander, 1846 : Wiese östl. Kalwes, feuchter Bereich, vi.00
- Ponera coarctata
(Latreille,1802) : Bot. Garten, ? schwärmend, viii.97; Wiese nordwest,
Nest in Soden, ix.98, Wiese östl. Kalwes, viii.00; Dahlhausen,
verlassenes Bahngelände, ix.02; Werne, vi.09
- Stenamma debile (Förster,
1850): Kalwes, ix.03
- Tetramorium caespitum
(Linné, 1758): Zeche Hannover, v.02
Eumenidae
- Ancistrocerus gazella
(Panzer, 1798): Bot. Garten, vii.02
- Ancistrocerus parietinus
(Linné, 1761): RUB, am Fenster (i.01)[det. O. Niehuis]
Vespidae (Wespen)
- Dolichovespula media
(Retzius, 1783) : Bot. Garten, viii.00 (1 ?); Hustadt, viii.03 (1 ?);
Kalwes, i.04
- Polistes dominulus
(Christ, 1791) : Wiese südl. RUB, vii.01, viii.01, viii.02
- Vespa crabro Linné,
1758 : Kalwes, Wiese östl. Kalwes, ix.00, viii.01, viii.03; Bot.
Garten, ix.00, x.00; Wiese südl. RUB,, vii.01; Querenburg, vii.02;
RUB, ix.02; Wiese südl. RUB, viii.03
- Vespula germanica
(Fabricius, 1793) : Bot. Garten, x.00
- Vespula rufa (Linné,
1758) : Wiese ost, vii.00, Bot. Garten, vii.01; Kalwes, viii.03
- Vespula vulgaris
(Linné, 1758) : überall sehr zahlreich, vii-x.00, vii.01,
ix.02, RUB, iv.03 (?); Hamme vii.10
"Sphecidae"
- Ectemnius
cavifrons (Thomson, 1870) : ND, am Fenster (xii.01, Totfund)
Apidae (Bienen und Hummeln)
Daten für alle Arten: Botanischer Garten, 1997/98 (Küppers 1999)
- Andrena
angustior (Kirby, 1802)
- Andrena
bicolor Fabricius, 1775
- Andrena
chrysosceles (Kirby, 1802)
- Andrena
cineraria (Linné, 1758)
- Andrena
flavipes Panzer, 1799
- Andrena
florea Fabricius, 1793
- Andrena
fucata Smith, 1847
- Andrena
fulva (Müller, 1766) : iv.00 [det. Schwammberger]
- Andrena
haemorrhoa (Fabricius, 1781)
- Andrena
helvola (Linné, 1758)
- Andrena
labiata Fabricius, 1781
- Andrena
minutula (Kirby, 1802)
- Andrena
minutoloides Perkins, 1914
- Andrena
nigroaena (Kirby, 1802)
- Andrena
nitida (Müller, 1776)
- Andrena
subopaca Nylander, 1848
- Andrena
synadelpha Perkins, 1914
- Andrena
varians (Kirby, 1802)
- Andrena
wilkella (Kirby, 1802)
- Anthidium
manicatum (Linné, 1758)
- Anthophora
plumipes (Pallas, 1772)
- Apis
mellifera Linné, 1758, Harpen vii.10
- Bombus
hortorum (Linné, 1761)
- Bombus
hypnorum (Linné, 1758)
- Bombus
lapidarius (Linné, 1758)
- Bombus
lucorum (Linné, 1761)
- Bombus
pascuorum (Scopoli, 1763)
- Bombus
pratorum (Linné, 1761)
- Bombus
terrestris (Linné, 1758)
- Chelostoma
campanularum (Kirby, 1802)
- Chelostoma
rapunculi (Lepeletier, 1841)
- Colletes
daviesanus Smith, 1846
- Colletes
similis Schenck, 1853
- Epeoloides
coecutiens (Fabricius, 1775)
- Halictus
tumulorum (Linné, 1758)
- Heriades
truncorum (Linné, 1758)
- Hylaeus
communis Nylander, 1852
- Hylaeus
confusus Nylander, 1852
- Hylaeus
gracilicornis (Morawitz, 1867)
- Hylaeus
hyalinatus Smith, 1843
- Hylaeus
signatus (Panzer, 1798)
- Lasioglossum
calceatum (Scopoli, 1763)
- Lasioglossum
fulvicorne (Kirby, 1802)
- Lasioglossum
laevigatum (Kirby, 1802)
- Lasioglossum
laticeps (Schenck, 1868)
- Lasioglossum
morio (Fabricius, 1793)
- Lasioglossum
pauxillum (Schenck, 1853)
- Lasioglossum
rufitarse (Zetterstedt, 1838)
- Lasioglossum
semilucens (Alfken, 1914)
- Lasioglossum
villosulum (Kirby, 1802)
- Lasioglossum
zonulum (Smith, 1848)
- Macropis
labiata (Fabricius, 1804)
- Megachile
ericetorum Lepeletier, 1841
- Megachile
versicolor Smith, 1844
- Megachile
willughbiella (Kirby, 1802)
- Melitta
haemorrhoidalis (Fabricius, 1775)
- Nomada
fabriciana (Linné, 1767)
- Nomada
flava Panzer, 1798
- Nomada
fucata Panzer, 1798
- Nomada
goodeniana (Kirby, 1802)
- Nomada
leucophthalma(Kirby, 1802)
- Nomada
marshamella (Kirby, 1802)
- Nomada
panzeri Lepeletier, 1841
- Nomada
striata Fabricius, 1793
- Nomada
succincta Panzer, 1798
- Osmia
caerulescens (Linné, 1758)
- Osmia
rufa (Linné, 1758)
- Psithyrus
bohemicus (Seidl, 1837)
- Psithyrus
norvegicus Sparre-Schneider, 1918
- Psithyrus
rupestris (Fabricius, 1793)
- Psithyrus
sylvestris (Lepeletier, 1832)
- Psithyrus
vestalis (Geoffroy, 1785)
- Sphecodes
crassus Thomson, 1870
- Sphecodes
ephippius (Linné, 1767)
- Stelis
punctulatissima (Kirby, 1802)
Trichoptera (Köcherfliegen)
- Crunoecia
irrorata : 84-86 (Thiesmeier et al. 1988);
- Hydroptila
vectis : 84-86 (Thiesmeier et al. 1988);
- Lepidostoma
hirtum : 84-86 (Thiesmeier et al. 1988);
- Plectrocnemia
conspersa : 84-86 (Thiesmeier et al. 1988);
- Sericostoma
personatum : 84-86 (Thiesmeier et al. 1988);
Lepidoptera (Schmetterlinge)
Adelidae
- Adela reaumurella
Linné, 1758 : RUB, iv.02
Arctiidae
- Spilosoma lubricipeda
Linné : Querenburg, v.03
- Tyria jacobeae : Stahlhausen vii.10 (Larven)
Choreutidae
- Anthophila fabriciana
(Linné, 1767) : Kalwes, viii.03
Coleophoridae
- Coleophora fuscedinella
Z. : Harpen, vi.09, vii.09
Geometridae
- Campaea margaritata
Linné : Grummer Teiche, vi.02 (?), Kalwes, ix.02 (?), viii.03
- Ennomos quercinaria
(Hufnagel, 1767) : Kalwes, vii.03
- Erannis defoliaria
Clerck, : RUB, xi.01
- Geometra papilionaria
Linné : RUB, vi.03
- Opisthograptis
luteolata Linné : Querenburg, viii.02
- Agriopis aurantiaria
: Laerholz x.03 (det. H. Dudler, in NKM Bielefeld)
- Eupithecia assimilata
: Hustadt, viii.03 (det. H. Dudler)
Gracillariidae
- Cameraria ohridella
Deschka & Dimic, 1986 - Roßkastanien-Miniermotte: Minen. vii.00,
vii-ix.02; Bot. Garten, Imagines iv.03; Minen vi.08. Erst
1986 in Mazedonien entdeckt; die Art hat sich innerhalb weniger Jahre
bis Mitteleuropa ausgebreitet. Ihre eigentliche Heimat ist noch unbekannt.
- Gracillaria syringella
Fabricius : Stiepel, ix.02 (Minen bzw. Blattwickel an Fraxinus excelsior);
Harpen, vi.09; Gerthe vii.10
- Lithocolletis
platani Staudinger : (Minen an Platanus) RUB:, viii.00, vii-ix.02, vii.10
- Lithocolletis
quinnata Geoffroy-Fourcroy : Bot. Garten, Minen an Carpinus betulus,
viii.00, Kalwes, ix.02
- Lyonetia prunifoliella
Hübner: Wald/Gebüsch südl. RUB, Mine an Prunus avium,
viii.01
- Phyllonorycter
maestingellus Zett. : Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
- Phyllonorycter robiniella (Clemens, 1859) : Steinkuhl vii.10
- Stigmella microtheriella
Stainton : südl. Bot. Garten, Minen an Carpinus betulus, vii.01
- ? Stigmella centifoliella
Zeller : RUB, Mine an Rosa rubiginosa, ix.02
Hepialidae
- Hepialus sylvina
(Linné, 1767) : Querenburg, viii.03
Limacodidae
- ? Apoda limacodes
(Hufnagel, 1766) : Kalwes, xi.01 (Raupe)
Lycaenidae
- Lycaena phlaeas
Linné : RUB Umg. vi.03
Micropterigidae
- Micropterix aruncella
(Scopoli, 1763): RUB Umg. vi.09 [det. F. Vegliante]
Noctuidae
- Amphipyra pyramidea
Linné (Pyramideneule): Hustadt, vii.02, vii.03, Steinkuhl
vii.10
- Autographa gamma
Linné (Gammaeule): Uni-Center, ix.02
- Cosmia aurago
: RUB, x.02 (1 ?)
- Noctua pronuba
Linné : RUB, vii.0
- Panolis flammea
Schiffermüller : Wiese südl. RUB, an Pinus nigra, vi.03 (L)
- Phlogophora meticulosa
(Linné) : RUB, ix.00, ix.02; Kalwes, xi.02
- Pseudoips fagana
F. : Bot. Garten, x.00 (L, am Boden), Laerholz, ix.02 (L), Kalwes, ix.02
(L)
- Xestia c-nigrum
(Linné, 1758) : Laerheide, viii.03
Notodontidae
- Phalera bucephala
Linné : Kalwes, viii.03 (L)
- Pheosia tremula Clerck
: Laerheide, viii.03
Nymphalidae
- Aglais urticae
Linné, 1758 (Kleiner Fuchs): Bot. Garten, iii, v-vi.03
- Araschnia levana
Linné, 1758. (Landkärtchen): Bot. Garten (dunkle Form),
vii.98, vii.00, (vii.01); viii.01, vii.03
- Inachis io Linné,1758
(Tagpfauenauge): RUB-Umgebung, viii.98; iv.01vii.01; vii.02, vii.03
- Polygonia c-album
Linné,1758 (C-Falter): Bot. Garten, x.01, vii.10; Kalwes, viii.03
- Vanessa atalanta
Linné,1758 (Admiral): Bot. Garten, viii.98, vii.-viii.00, x.00,
v.02, ix.02, vi-vii.03; Stahlhausen vii.10
- Vanessa cardui
Linné,1758 (Distelfalter): Bot. Garten, vi.98, x.00, vi.03
Oecophoridae
- Carcina quercana
(Fabricius, 1775) : Hustadt, viii.03
Papilionidae
- Papilio machaon :
Dahlhausen, verlassenes Bahngelände, vii.02 (1 Raupe an Daucus)
Pterophoridae
- Amblyptilia punctidactyla
(Haworth, 1811): RUB (xii.01)
- Amblyptilia acanthodactyla
(Hübner, 1813): Laerheide, ix.03 [det. H. Dudler, in NKM Bielefeld]
- Emmelina monodactyla
: RUB, viii.03, Laerheide, ix.03 [beide: det. H. Dudler, in NKM Bielefeld]
Pieridae
- Anthocaris cardamines
Linné, 1758 : Bot. Garten, v.98, v.02, iv.03
- Artogeia napi Linné,
1758 : Bot. Garten, vii.02
- Gonepteryx rhamni
Linné, 1758 : Bot. Garten, ii.98, iv.01, ix.02, iv.03
- Pieris brassicae
Linné, 1758 : Bot. Garten, vii.98, vii-viii.01; Grumme vii.10
Psychidae
- Solenobia
sauteri Hättenschwiler : Dahlhausen, o.Datum (Arnscheid 1979)
Pyralidae
- Endotricha flammealis
(Denis & Schiffermüller, 1775) : RUB, vii.03
- Eurrhypara hortulata
(Linné, 1758): Kalwes, viii.01
- Nymphula nympheata
: Bot. Garten, "Zypressenteich", vii-ix.00
- Pleuroptya ruralis
(Scopoli, 1763) : Kalwes, viii.03; Laerheide, vi.09
- Plodia interpunctella
(Hübner, 1813): RUB, viii.01-ix.03; Hustadt, vii-x.03; Steinkuhl
vii.10
- Pyralis farinalis
Linné : Hustadt, v.02
Satyridae
- Maniola jurtina Linné,
1758 : RUB, vii.02
Sphingidae
- Deilephila elpenor
Linné: Bot. Garten, viii.03 (L)
- Mimas tiliae : Zentrum vii.10 (L)
Tineidae
- Tineola bisselliella
Hummel, 1823 : Hustadt, vi, ix.02, iv, v-ix.03
Tortricidae
- Epiblema foenella
(Linné, 1758) : Hustadt, vi.03
Yponomeutidae
- Yponomeuta evonymella
: Bot. Garten, RUB Umgebung, vi.01 (Gespinste, Kokons und Imagines an
Prunus padus), v-vi.02 (L), v-vi.03
Mecoptera
- Panorpa germanica
Linné, 1758 : Kalwes, ix.03; Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
Siphonaptera
- Hystrichopsylla talpae
(Curtis, 1826) : Kalwes, in Mäusenest, i.01
- Ischnopsyllus elongatus
(Curtis, 1832) : Kalwes/ Bot. Garten, an Nyctalus noctula, x.02, xi.03
- Nycteridopsylla cf.
eusarca (Dampf, 1908) : Kalwes, an Nyctalus noctula, xii.02
Diptera (Zweiflügler)
Agromyzidae
- Agromyza anthracina
Meigen : Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
- Agromyza rubi
Brischke : Kalwes, verlassene Minen an Rubus idaeus, viii.01
- Hydrophora lancifer
(Harris) : Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
- Liriomyza eupatorii
Kaltenbach : Wiese süd, verlassene Mine an Eupatorium cannabina,
vii.00, viii.01
- Liriomyza impatientis
: Kalwes, Minen an Impatiens noli-tangere, vii.01
- Phytagromyza lonicerae
Robineau-Desvoidy: Wald/Gebüsch südl. RUB, viii.01(verlassene
Minen an Lonicera xylosteum)
- Phytobia artemisiae
Kaltenbacher : am Kemnader See, ix.02 (Minen an Artemisia vulgaris)
- Phytomyza gentianae
Hendel : nördl. Ümminger Teich, ix.02 (Mine an Centaurium
erythraea)
- Phytomyza ilicis
: Bot. Garten, Minen an Ilex aquifolium, viii.00
- Phytomyza atricornis
Meigen : RUB, Mine an Rorippa palustris, vii.99; RUB, Minen mit 2 Puppen
an Galinsoga quadriradiata, ix.00; RUB, 5 Minen an Sonchus oleraceus,
vii.02;
- Phytomyza ranunculi
Schrank : Wiese östl. Kalwes, Minen an Ranunculus repens, xi.00
Anisopodidae
- Sylvicola cinctus
(Fabricius, 1787): Wald westl. RUB, ii.01, Hustadt, iv.03
- Sylvicola punctatus
(Fabricius, 1787) : Bot. Garten, viii.00, Zeche Hannover, v.02
Anthomyiidae
- Pegomyia cf.
solennis Meigen : Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
Asilidae
- Dioctria hyalipennis
(Fabricius, 1794): RUB (ix.03)
- Dioctria linearis
(Fabricius, 1787): RUB (i.02)
- Machimus atricapillus
(Fallén, 1814): Bot. Garten (x.02)
- Neoitamus cyanurus
(Loew, 1849): "Jahrhunderthalle" Umg., vi.03
Bibionidae
- Amasia funebris (Meigen)
: Bot. Garten, v.01; Laerholz, v.03
- Dilophus febrilis
(Linné) : RUB, vii.99
- Bibio marci (Linné)
: Bot. Garten, v.98, iv.03
- Bibio johannis (Linné)
: Wiese südl. RUB, iv.00; RUB, iv.01
- Bibio nigriventris
Haliday : Bot. Garten, iv.01
- Bibio pomonae (Fabricius):
Bot. Garten, iv.03
- Bibio venosus Meigen
: Kalwes, iv.01
Bombyliidae
- Anthrax anthrax
(Schrank, 1781): RUB, ix.03
Calliphoridae
- Cynomyia mortuorum
: Wiese süd, viii.00
- Lucilia caesar
(Linné) : Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
- Pollenia rudis
(Fabricius) : Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
Cecidomyiidae
- Dasyneura acrophila
(Winnertz): Gallen an Fraxinus excelsior: Hustadt, vi.02
- Dasyneura aparines
(Kieffer): Gallen an Galium aparine: Wiese östl. Kalwes, vi.02
- Dasyneura urticae
(Rübsaamen): Gallen an Urtica dioica: Bot. Garten, x.00, Kalwes,
vii.01; Harpen, vi.09
- Harmandia loewi (Rübsaamen):
am Lottenbach, Gallen an Populus tremula, vii.01
- Hartigiola annulipes
(Hartig) : Wald west, Gallen auf Fagus sylvatica-Blättern, xi.01,
Kalwes, viii-x.03
- Mikiola fagi : RUB,
Gallen auf Fagus sylvatica-Blättern, vii.00; Kalwes, viii-ix.00,
viii-x.03
- Obolodiplosis robiniae (Haldeman, 1847) : Zentrum vii.10; Steinkuhl vii.10; Grumme vii.10; Gallen an Robinia pseudoacacia, seit 2003 in Europa nachgewiesen.
Conopidae
- Sicus ferrugineus
(Linné, 1761) : Wiese östl. Kalwes, vii.03
Culicidae
- Aedes cantans
(Meigen) : Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
- Aedes refiki Medsch.
: Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
- Aedes vexans Meigen,
1830 : Jahrhunderthalle Umg., vii.03
- Anopheles claviger
(Meigen, 1804) : Kalwes, x.01
- Anopheles labranchiae
atroparvus van Thiel, 1927 : RUB, x.01
- Anopheles plumbeus
Stephens, 1828 : Kalwes, vii.03
- Culex pipiens
Linné, 1758 : RUB, x.01; Somborn, xi.02
- Culiseta annulata
(Schrank, 1776) : Hustadt, viii.00, ix.02 (?), x.03; Laerheide, viii.03
Drosophilidae
- Scaptomyza pallida
(Zetterstedt) : Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
Empididae
- Rhamphomyia gibba
(Fall.) : Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
Fanniidae
- Fannia serena
(Fall.) : Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
Heleomyzidae
- Suillia cf.
umbratica (Meigen) : Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
Hippoboscidae
- Lipoptena cervi
(Linné) : Wiese süd, xi.01, Kalwes, x.03
Lauxaniidae
- Minettia longipennis
(Fabricius) : Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
Limoniidae
- Epiphragma ocellata
(Linné) : Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
- Limonia trivittata
(Schummel) : Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
Muscidae
- Mesembrina meridiana
: Bot. Garten, ix.00
- Stomoxys calcitrans
: ND, x.99
Mycetophilidae
- Bolitophila cinerea
(Meigen,1818) : RUB Umg., xii.00
- Speolepta leptogaster
(Winnertz, 1835) : Somborn, x.03
Opomyzidae
- Geomyza tripunctata
(Fall.) : Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
Pipunculidae
- Cephalops ultimus (Becker, 1900) : Kalwes viii.03 [det. Ch. Kehlmaier]
Rhagionidae
- Chrysopilus auratus
(Fabricius, 1805) : Wiese süd, vii.01, NSG Blumenkamp, v.02; Ölbachtal,
vi.07 [det. W. Hüther]
- Chrysopilus aureus
(Meigen, 1804) : Hustadt, vii.02
- Rhagio lineola
Fabricius, 1794 : Bot. Garten, vii.00, Kalwes, vii-viii.03, vii.10
- Rhagio scolopaceus
(Linné,1758) : Wiese südl. RUB, v.99; RUB, v.00
- Rhagio tringarius
(Linné, 1758) : Hustadt, viii.01, viii.02, RUB, viii.03; Kalwes,
viii.03
Sarcophagidae
- Sarcophaga variegata
(Scopoli, 1763) : RUB, viii.00
Scatophagidae
- Scatophaga furcata
(Say) : Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
Sciomyzidae
- Euthycera fumigata
(Scopoli, 1763) : Zeche Hannover, v.02
- Limnia unguicornis
(Scopoli, 1763) : Bot. Garten, vii.03, Ehrenfeld, vi.08
- Tetanocera elata
(Fabricius, 1781) : Ehrenfeld, vi.08
- Trypetoptera
punctulata (Scopoli, 1763) : Zeche Hannover, v.02
Sepsidae
- Nemopoda nitidula
(Fall.) : Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
Stratiomyiidae
- Beris vallata
(Forster) : Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
- Hoplodonta viridula
(Fabricius, 1775) : Bot. Garten, vii.02, vii.03
- Microchrysa polita
(Linné, 1758) : RUB, viii.00
- Sargus flavipes
Meigen, 1822 : RUB, x.98, RUB Umgebung, xi.01, viii.03; RUB, ix-x.03,
Syrphidae (Schwebfliegen)
- Baccha elongata
(Fabricius, 1775) : ND, am Fenster (Totfund, i.02)
- Baccha obscuripennis
Meigen, 1822 : Kalwes, vii.01
- Chalcosyrphus
nemorum (Fabricius, 1805) : Bot. Garten, "L-Teich", viii.00
- Cheilosia illustrata
(Harris, 1780) : RUB Umgebung, 75-80 (Hoffmann & Schuhmacher
1982, als Chilosia i.); Wiese südl. RUB, viii.02
- Cheilosia impressa
Loew, 1840 : RUB, ix.02
- Cheilosia
variabilis (Panzer, 1798) : RUB Umgebung,
75-80 (Hoffmann & Schuhmacher 1982, als Chilosia v.)
- Chrysogaster
hirtella Loew, 1843 : RUB Umgebung, 71-74 (Hoffmann & Schuhmacher
1982)
- Chrysogaster
lucida (Linné, 1758) : RUB Umgebung, 71-74 (Hoffmann &
Schuhmacher 1982, als
- Chrysogaster
viduata (Linné, 1758))
- Chrysogaster
simplex Loew, 1843 : RUB Umgebung, 75-80 (Hoffmann & Schuhmacher
1982)
- Chrysogaster solstitialis
(Fallén, 1817) : RUB Umgebung, 75-80 (Hoffmann & Schuhmacher
1982); Kalwes, viii.02, Lottental, viii.03; Ölbachtal, vi.07 [det.
W. Hüther]
- Chrysotoxum bicinctum
(Linné, 1758) : RUB Umgebung, 75-80 (Hoffmann & Schuhmacher
1982); Wiese südl. RUB, vii.01
- Dasysyrphus albostriatus
(Fl., 1817) : RUB Umgebung, 75-80 (Hoffmann & Schuhmacher 1982);
Bot. Garten, x.00
- Dasysyrphus
lunulatus (Meigen, 1822): RUB Umgebung,
75-80 (Hoffmann & Schuhmacher 1982)
- Epistrophe eligans
(Harris, 1780) : RUB, v.02, Zeche Hannover, v.02
- Epistrophe
melanostoma (Zetterstedt, 1843) : RUB
Umgebung, 75-80 (Hoffmann & Schuhmacher 1982)
- Episyrphus balteatus
(De Geer, 1776) : RUB Umgebung, 75-80 (Hoffmann & Schuhmacher 1982,
als Epistrophe b.); ges. Gebiet, vi.-vii.98, viii-x.00, iii-vii.01,
vii.01, ii-vii.02; Hamme vii.10; Zentrum vii.10
- Eristalinus
aeneus Scopoli : RUB Umgebung, 75-80
(Hoffmann & Schuhmacher 1982, als Lathyrophthalmus aeneus)
- Eristalinus sepulchralis
(Linné, 1758) : RUB Umgebung, 75-80 (Hoffmann & Schuhmacher
1982); Wiese süd, vii.01
- Eristalis arbustorum
(Linné, 1758) : RUB Umgebung, 75-80 (Hoffmann & Schuhmacher
1982); Bot. Garten, vii-viii.98, Wiese süd, w.v., viii.00
- Eristalis
horticola (De Geer, 1776) : RUB Umgebung,
75-80 (Hoffmann & Schuhmacher 1982)
- Eristalis
intricarius (Linné, 1758) : RUB Umgebung, 75-80 (Hoffmann
& Schuhmacher 1982)
- Eristalis
nemorum (Linné, 1758) : RUB Umgebung, 75-80 (Hoffmann &
Schuhmacher 1982)
- Eristalis pertinax
(Scopoli, 1763) : Bot. Garten, v.98, viii.98; iv-vi.01, iv.02, Kalwes,
viii.03,
- Eristalis tenax
(Linné, 1758) : RUB Umgebung, 75-80 (Hoffmann & Schuhmacher
1982); Bot. Garten, Wiesen, vi.-viii.98, x.00, vii-viii.01, iv-vii.02;
Kalwes, viii.02, RUB, ix.02; Hamme vii.10
- Eupeodes corollae
(Fabricius, 1794): RUB Umgebung, 75-80 (Hoffmann & Schuhmacher 1982,
als Syrphus c.); Bot. Garten, vi.01; Harpen, vi.09
- Eupeodes luniger
(Meigen, 1822) : RUB Umgebung, 75-80 (Hoffmann & Schuhmacher 1982,
als Syrphus l.); RUB, ix.00
- Helophilus pendulus
(Linné, 1758) : RUB Umgebung, 75-80 (Hoffmann & Schuhmacher
1982); RUB, vi.01, viii.02
- Helophilus trivittatus
(Fabricius, 1805) : RUB Umgebung, 75-80 (Hoffmann & Schuhmacher
1982); Bot. Garten, vi.98, vii.02
- Lejogaster
metallina (Fabricius, 1781) : RUB Umgebung,
71-74 (Hoffmann & Schuhmacher 1982, als Liogaster m.)
- Leucozona lucorum
(Linné, 1758) : RUB Umgebung, 71-74 (Hoffmann & Schuhmacher
1982), Ölbachteiche Umg., vi.03
- Melanostoma mellinum
(Linné, 1758): RUB Umgebung, 75-80 (Hoffmann & Schuhmacher
1982); Kalwes, vii.02
- Melanostoma scalare
(Fabricius, 1794) : RUB Umgebung, 75-80 (Hoffmann & Schuhmacher
1982); Kalwes, ix.00; RUB viii.02
- Meliscaeva cinctella
(Zetterstedt, 1843) : RUB Umgebung, 75-80 (Hoffmann & Schuhmacher
1982, als Epistrophe c.); Kalwes, viii.02
- Merodon equestris
(Fabricius, 1794) : RUB Umgebung, 75-80 (Hoffmann & Schuhmacher
1982); Bot. Garten, vi.99
- Microdon
devius (Linné, 1761) : RUB Umgebung,
75-80 (Hoffmann & Schuhmacher 1982)
- Myathropa florea
(Linné, 1758) : RUB Umgebung, 75-80 (Hoffmann & Schuhmacher
1982, als Myiatropa f.); Bot. Garten, vi.98, vii.00; Wiese östl.
Kalwes, viii.00, viii.02; RUB Umgebung vii.10
- Paragus haemorrhous
Meigen, 1822 : RUB, x.99
- Pipiza
lugubris (Fabricius, 1775) RUB Umgebung,
75-80 (Hoffmann & Schuhmacher 1982)
- Platycheirus albimanus
(Fabricius, 1781) : Wiese südl. RUB, vii.01, Bot. Garten, vii.02
- Platycheirus
clypeatus (Meigen, 1822) : RUB Umgebung,
75-80 (Hoffmann & Schuhmacher 1982); Hamme vii.10 [det. A.
Reimann]
- Platycheirus
manicatus (Meigen, 1822) : RUB Umgebung, 75-80 (Hoffmann & Schuhmacher
1982)
- Platycheirus
peltatus (Meigen, 1822) : RUB Umgebung, 75-80 (Hoffmann & Schuhmacher
1982)
- Platycheirus scutatus
(Meigen, 1822) : RUB Umgebung, ix.02
- Portevinia maculata
(Fallén, 1817) : Grumme vii.10 [det. A. Reimann]
- Pyrophaena rosarum
(Fabricius, 1787): Wiese südl. RUB, viii.01
- Rhingia campestris
Meigen, 1822 : RUB Umgebung, 75-80 (Hoffmann & Schuhmacher 1982);
Bot. Garten, v.98
- Scaeva pyrastri
(Linné, 1758) : RUB Umgebung, 75-80 (Hoffmann & Schuhmacher
1982); Wiese südl. RUB, iv.02 (1?), viii.02; RUB viii.02; Kalwes,
viii.03
- Sphaerophoria
rueppelli (Wiedemann, 1830): RUB Umgebung,
75-80 (Hoffmann & Schuhmacher 1982, als S. flavicauda Zetterstedt)
- Sphaerophoria
scripta (Linné, 1758) : RUB Umgebung, 75-80 (Hoffmann &
Schuhmacher 1982), ix.03; Bot. Garten, viii.00, RUB, vii.01; Ölbachtal,
vi.07 [det. W. Hüther]; Harpen, vi.09; Stahlhausen vii.10
- Sphegina elegans
Schummel, 1843 : Teichufer, ö. Bot. Garten : vii.00, viii.02
- Syritta pipiens
(Linné, 1758) : RUB Umgebung, 75-80 (Hoffmann & Schuhmacher
1982); Bot. Garten, vii.98.; Wiese östl. Kalwes, viii.03; Ölbachtal,
vi.07 [det. W. Hüther]
- Syrphus ribesii
(Linné, 1758) : RUB Umgebung, 75-80 (Hoffmann & Schuhmacher
1982); Bot. Garten, vii.98; RUB, viii.00; Bot. Garten, x.00, iv-v.01,
RUB ix.02
- Syrphus torvus
Osten Sacken, 1875 : Kalwes, viii.03
- Syrphus vitripennis
Meigen, 1822 : RUB Umgebung, 75-80 (Hoffmann & Schuhmacher 1982);
RUB, x.00, Bot. Garten, x.00
- Tropidia scita
(Harris) : Ölbachtal, vi.07 [det. W. Hüther]
- Volucella bombylans
(Linné, 1758) : RUB Umgebung, 75-80 (Hoffmann & Schuhmacher
1982); Bot. Garten, vii.03
- Volucella pellucens
(Linné, 1758) : RUB Umgebung, 75-80 (Hoffmann & Schuhmacher
1982); Bot. Garten, vi.98, vii.02
- Xanthogramma pedissequum
(H., 1776) : RUB Umgebung, v.02, viii.02
- Xylota
nemorum (Fabricius, 1805): RUB Umgebung,
71-74 (Hoffmann & Schuhmacher 1982)
- Xylota segnis
(Linné, 1758) : RUB Umgebung, 75-80 (Hoffmann & Schuhmacher
1982); Bot. Garten, viii.03
Tabanidae
- Chrysops caecutiens
(Linné, 1758) : RUB, (viii.03)
- Haematopota pluvialis
(Linné,1758) : Wiese ost, vii.98, vii.01, Bot. Garten, viii.00,
Wiese südl. RUB, vii.01, viii.02
- Tabanus bromius Linné,
1758 : RUB, vii.01, vi.02
Trypetidae
- Acidia cognata (Wiedemann,
1817) : Kalwes, viii.03
- Anomoia permunda
(Harris, 1780) : Hustadt, viii.03
- Tephritis cometa
(Loew, 1840) : Wiese südl. RUB, viii.03
- Urophora cardui (Linné,
1758) : Wiese südl. RUB, vii.01 (Gallen an Cirsium arvense)
- Urophora stylata
(Fabricius, 1775) : Wiese östl. Kalwes, vii.01
- Xyphosia miliaria
(Schrank, 1781): Wiese östl. Kalwes, vii.01 (an Cirsium arvense)
Xylomyidae
- Solva marginata (Meigen,
1820) : RUB, vi.98, (i.02),
Xylophagidae
- Xylophagus compeditus
(Wiedemann, 1820): Kalwes, v.98
VERTEBRATA (WIRBELTIERE)
Osteichthyes (Knochenfische)
- Abramis
brama (Linné): Ruhr und/oder Ölbach, 92-00(Klinger 2001)
- Anguilla
anguilla Linné: Ruhr (Borchard et al. 1986), Ruhr und/oder Ölbach,
92-00(Klinger 2001)
- Blicca
bjoerkna (Linné): Ruhr und/oder Ölbach, 92-00 (Klinger 2001)
- Carassius auratus
: RUB Teiche, 97-02
- Cyprinus carpio Linné
: Ruhr und/oder Ölbach, 92-00 (Klinger 2001); Teich südl.
Bot. Garten, vii.01, Ölbach, ix.02
- Esox
lucius Linné: Ruhr und/oder Ölbach, 92-00 (Klinger 2001)
- Gasterosteus aculeatus
(Linné): 84-86 (Thiesmeier et al. 1988); Bot. Garten,Teich, x.00
- Gobio
gobio (Linné): Ruhr und/oder Ölbach, 92-00 (Klinger 2001)
- Gymnocephalus
cernua (Linné): Ruhr und/oder Ölbach, 92-00 (Klinger 2001)
- Lepomis gibbosus
(Linné): RUB Teich, 02, 03
- Leuciscus
cephalus (Linné): Ruhr und/oder Ölbach, 92-00(Klinger 2001)
- Leuciscus
leuciscus (Linné) : Ruhr und/oder Ölbach, 92-00 (Klinger
2001)
- Perca
fluviatilis Linné: Ruhr und/oder Ölbach, 92-00(Klinger 2001)
- Rutilus
rutilus (Linné): Ruhr und/oder Ölbach, 92-00 (Klinger 2001)
- Stizostedion
lucioperca (Linné): Ruhr und/oder Ölbach, 92-00 (Klinger
2001)
- Tinca
tinca (Linné): Ruhr und/oder Ölbach, 92-00 (Klinger 2001)
Amphibia (Lurche)
- Alytes
obstetricans (Laurenti) : "83-84"
(Thiesmeier 1984)
- Bufo bufo
(Linné) : "83-84" (Thiesmeier 1984); Wiese östl.
Kalwes, vii.00, Kalwes, viii.00, Bot. Garten, "Zypressenteich",
iii-iv.01, iii.02, Wald süd, viii.01 (1 Exemplar); Bot. Garten,
Teich, iii.03, Ölbachteiche, vi.03; Hamme, ix.03; Laerholz, i.04
- Bufo calamita
Laurenti : "83-84" (Thiesmeier 1984); Wespark, ix.02, ix.03
- Rana esculenta
Linné: Bot. Garten, Teiche: iv-viii.01, 97-03
- Rana lessonae
Camerano : Bot. Garten, Teiche, 97-02, iv-v.03
- Rana ridibunda
Pallas : Bot. Garten, Teiche, 97-02, iv-v.03
- Rana temporaria
Linné : "83-84" (Thiesmeier 1984); Kalwes, Waldrand,
viii.00
- Salamandra salamandra
(Linné) : "83-84" (Thiesmeier 1984); 84-86 (Thiesmeier
et al. 1988); Kalwes, Wald westl. RUB, 97-02, Bot. Garten, x.03, Waldstück
am Schlosspark Weitmar vi.08 (Totfund)
- Triturus alpestris
(Laurenti) - Bergmolch: "83-84" (Thiesmeier 1984); Bot. Garten,
"Zypressenteich", iii-iv.01, iii.02; Kalwes, ix-x.01; Bot.
Garten, unter Holz, iv.02, Bot. Garten, Teiche, iv.03
- Triturus
cristatus (Laurenti) - Kammolch: "83-84"
(Thiesmeier 1984). Nur ein Vorkommen im Stadtgebiet
von Bochum. Ein weiterer Fundort wurde einige Jahre zuvor zerstört
(Thiesmeier 1984).
- Triturus vulgaris
(Linné) - Teichmolch : "83-84" (Thiesmeier 1984); Bot.
Garten, "Zypressenteich", iii-iv.01, iii.02, iv.03; Wiese
östl. Kalwes, u. Baumstamm, viii.03
Testudines (Schildkröten)
- Pseudemys scripta
(Rotwangenschmuchschildkröte): Bot. Garten, "Zypressenteich",
iv-v.01. ii-iv.02, iii-v.03, vii.03
Squamata (Schuppentiere)
- Anguis fragilis
Linné (Blindschleiche): Wiese östl. Kalwes, vii.00,
viii.03, Wiese südl. RUB, vii.01
- Lacerta muralis
(Mauereidechse): Bot. Garten, vii-viii.00, iv-v.01, iii-viii.02
- Lacerta vivipara
(Waldeidechse): Ölbachtal, vi.07 [det. ? ]
- Natrix natrix
(Ringelnatter): Bot. Garten viii.99, "Zypressenteich",
vii.00, Wiese östl. Kalwes, viii.00; Kalwes, viii.03, vi.08
Aves (Vögel)
Podicipediformes
- Podiceps cristatus
(Haubentaucher): Brut 89-94 (NWO 2002); Kemnader See, Ruhr, vii.03, ix.x.09 (Soldánová et al. 2010)
- Tachybaptus ruficollis (Zwergtaucher): Brut 89-94 (NWO 2002); Ölbachteiche, Brut
99 (NWO 2000), vi.03; Bövinghauser Bachtal, Brutvogel;iv.07 (GEO-Tag
der Artenvielfalt) ; Kemnader See ix-x.09 (Soldánová et al. 2010)
Pelecaniformes
- Phalacrocorax carbo
: Kemnader See, v.02, vi.03; ix-x.09 (Soldánová et al. 2010)
Ciconiiformes
- Ardea cinerea
(Graureiher): Brut 89-94 (NWO 2002); 97-03; Bövinghauser Bachtal,
Nahrungsgast, iv.07 (GEO-Tag der Artenvielfalt); Kemader See ix-x.09 (Soldánová et al. 2010)
- Egretta
garzetta (Seidenreiher) : Kemnader See, ix.99 (NWO 2002, 1 Exemplar)
Anseriformes
- Aix galericulata
(Mandarinente): Brut 89-94 (NWO 2002); Kalwesteiche, x-xi.03
- Alopochen aegyptiacus
(Nilgans): Ümminger Teich, ix.02; Ruhr-Ufer, vii.03; Kemnader See ix-x.09 (Soldánová et al. 2010)
- Anas
crecca (Krickente); Ölbacheiche, Brut 99 (NWO 2000)
- Anas platyrhynchos
(Stockente): Brut 89-94 (NWO 2002); 97-03
- Anser anser (Graugans):
Brut 89-94 (NWO 2002); Kemnader See, 97-02, ix-x.09 (Soldánová et al. 2010)
- Aythya
ferina (Tafelente): Ölbachteiche, Brut 99 (NWO 2000)
- Aythya fuligula (Reiherente):
Brut 89-94 (NWO 2002); Ölbachteiche, Brut 99 (NWO 2000), vi.03
- Branta canadensis
(Kanadagans): Brut 89-94 (NWO 2002); Brut 98-00 (NWO 2000). NSG
Blumenkamp, v.02; Kemnader See ix-x.09 (Soldánová et al. 2010)
- Clangula
hyemalis (Eisente): Ümminger See, xi.99 (1 ?)(NWO 2000)
- Cygnus olor (Höckerschwan):
Brut 89-94 (NWO 2002); Kemnader See, 97-02, ix-x.09 (Soldánová et al. 2010)
- Netta
rufina (Kolbenente): Kemnader See, xii.99 (NWO 2000)
- Tadorna
tadorna (Brandgans): Kemnader See, v.99 (NWO 2000)
Falconiformes
- Accipiter gentilis
(Habicht): Brut 89-94 (NWO 2002); Kalwes, xi.00; Bövinghauser
Bachtal, Nahrungsgast iv.07 (GEO-Tag der Artenvielfalt)
- Accipiter nisus
(Sperber): Brut 89-94 (NWO 2002); Wiese ost/Kalwes viii.00, Wald/
Wiese süd, xii.00, ND, ii.01; Kalwes, viii.03 (Totfund 25.viii.);
B övinghauser Bachtal, Nahrungsgast iv.07 (GEO-Tag der Artenvielfalt)
- Buteo buteo (Mäusebussard):
Brut 89-94 (NWO 2002); 97-02
- Falco subbuteo
(Baumfalke): Brut 89-94 (NWO 2002); Bövinghauser Bachtal, Nahrungsgast,
iv.07 (GEO-Tag der Artenvielfalt, Weiser 2008)
- Falco tinnunculus
(Turmfalke): Brut 89-94 (NWO 2002); RUB, 97-02; Bövinghauser Bachtal,
iv.07 (GEO-Tag der Artenvielfalt)
- Pernis apivorus
(Wespenbussard): Brut 89-94 (NWO 2002);
Galliformes
- Perdix perdix
(Rebhuhn)
- Phasianus colchicus
(Fasan): öst. RUB, v.03
Gruiformes
- Fulica atra (Blässralle,
Blässhuhn): 97-02; Kemnader See ix-x.09 (Soldánová et al. 2010)
- Gallinula chloropus
(Teichralle, Teichhuhn)
- Grus grus
(Linné) (Kranich): Durchzug xi.03
- Rallus aquaticus
(Wasserralle): Bövinghauser Bachtal, Brutvogel, iv.07 (GEO-Tag
der Artenvielfalt)
Charadriiformes
- Actitis hypoleucos
(Flussuferläufer): Kemnader See, v.99 (NWO 2000); Ruhr, vii.03
- Charadrius
hiaticula (Sandregenpfeifer): Kemnader See, vi.99 (NWO 2000)
- Chlidonias
niger (Trauerseeschwalbe): Kemnader See, vi.99 (NWO 2000)
- Larus
argentatus (Silbermöwe): Kemnader See, xii.99 (NWO 2000)
- Larus ridibundus
(Lachmöwe): Kemnader See, i-ii, xi.99 (NWO 2000), ix-x.09 (Soldánová et al. 2010); i.02; RUB,
xi.05
- Recurvirostra
avosetta (Säbelschnäbler): Kemnader See, iv.99 (1 Exemplar)
(NWO 2000)
- Vanellus vanellus
(Kiebitz): Bövinghauser Bachtal, Nahrungsgast, iv.07 (GEO-Tag
der Artenvielfalt)
Columbiformes
- Columba livia
(Felsentaube): 97-03
- Columba oenas
(Hohltaube): Bövinghauser Bachtal, iv.07 (GEO-Tag der Artenvielfalt)
- Columba palumbus
(Ringeltaube): 97-03
- Streptopelia decaocto
(Türkentaube): 97-03
Cuculiformes
- Cuculus canorus
(Kuckuck): NSG Blumenkamp, v.02; nahe Ölbachteiche, vi.03,
Bövinghauser Bachtal, iv.07 (GEO-Tag der Artenvielfalt)
Strigiformes
- Asio otus (Waldohreule):
Bövinghauser Bachtal, iv.07 (GEO-Tag der Artenvielfalt)
- Strix aluco
(Waldkauz): Bövinghauser Bachtal, iv.07 (GEO-Tag der Artenvielfalt)
- Tyto alba (Schleiereule):
Bövinghauser Bachtal, iv.07 (GEO-Tag der Artenvielfalt)
Apodiformes
- Apus apus (Mauersegler):
97-02
Coraciiformes
- Alcedo atthis
(Eisvogel): Teich östl. Bot. Garten, viii.00, i.01, xii.02,
ix.03; zw. N und I Gebäuden, am Teich, iv.01, x.01; Grummer Teiche,
vi.02; Bövinghauser Bachtal, Nahrungsgast, iv.07 (GEO-Tag der Artenvielfalt,
Weiser 2008)
Piciformes
- Picoides major
(Buntspecht): 97-03
- Picus viridis
(Grünspecht): viii.- xi.00, vii-ix.01, -xii.02, iv-v.03
Passeriformes
- Acrocephalus palustris
(Sumpfrohrsänger): n. Ölbachteiche, vi.03, Dahlhausen,
Ruhrufer, vii.03; ; Bövinghauser Bachtal, Nahrungsgast, iv.07 (GEO-Tag
der Artenvielfalt)
- Acrocephalus scirpaceus
(Teichrohrsänger): Bövinghauser Bachtal, Brutvogel, iv.07
(GEO-Tag der Artenvielfalt)
- Aegithalos caudatus
(Schwanzmeise): Wald / Wiese süd, xii.00
- Alauda arvensis
(Feldlerche): Bövinghauser Bachtal, iv.07 (GEO-Tag der Artenvielfalt);
Kalwes, Wiesen, vi.08 (Bochumer Botanischer Verein)
- Carduelis carduelis
(Stieglitz): Bövinghauser Bachtal, iv.07 (GEO-Tag der Artenvielfalt)
- Carduelis chloris
(Grünfink, Grünling)
- Carduelis spinus
(Erlenzeisig)
- Certhia brachydactyla
(Gartenbaumläufer): RUB Umgebung v.02, iv-v.03
- Coccothraustes
coccothraustes (Kernbeißer): RUB Umgebung, v.03, Bövinghauser
Bachtal, iv.07 (GEO-Tag der Artenvielfalt)
- Corvus corone
(Rabenkrähe)
- Delichon urbica
(Mehlschwalbe): Ölbachteiche, x.99 (NWO 2000); Ruhr, vii.03;
Bövinghauser Bachtal, Nahrungsgast, iv.07 (GEO-Tag der Artenvielfalt)
- Emberiza citrinella
(Goldammer): Wiese östl. Kalwes, 02, v.03; Bövinghauser
Bachtal, iv.07 (GEO-Tag der Artenvielfalt)
- Emberitza schoeniclus
(Rohrammer): Bövinghauser Bachtal, Brutvogel, iv.07 (GEO-Tag
der Artenvielfalt)
- Erithacus rubecula
(Rotkehlchen)
- Fringilla coelebs
(Buchfink)
- Garrulus glandarius
(Eichelhäher)
- Hirundo rustica
(Rauchschwalbe): RUB Umgebung, viii.00; Bövinghauser Bachtal,
Nahrungsgast, iv.07 (GEO-Tag der Artenvielfalt)
- Locustella naevia
(Feldschwirl): am Kemnader Stausee, iv.99 (NWO 2000); Bövinghauser
Bachtal, Brutvogel, iv.07 (GEO-Tag der Artenvielfalt);
Wiese des Kalwes
vi.08 (Bochumer Botanischer Verein)
- Motacilla alba
(Bachstelze)
- Motacilla cinerea
(Gebirgsstelze): RUB. vii.03; Bövinghauser Bachtal, v.07 (GEO-Tag
der Artenvielfalt)
- Muscicapa striata
(Grauschnäpper): RUB Umgebung, v.02
- Parus caeruleus
(Blaumeise)
- Parus cristatus
(Haubenmeise): v.03
- Parus major
(Kohlmeise)
- Parus montanus
(Weidenmeise): Bövinghauser Bachtal, iv.07 (GEO-Tag der Artenvielfalt)
- Parus palustris
(Sumpfmeise): Kalwes, v.01, ii.02; Ölbachteiche, vi.03
- Passer domesticus
(Haussperling, Spatz): RUB Umgebung, vi.02
- Passer montanus
(Feldsperling): Bövinghauser Bachtal, Brutvogel, iv.07 (GEO-Tag
der Artenvielfalt)
- Phoenicurus ochrurus
(Hausrotschwanz)
- Phylloscopus collybita
(Zilpzalp)
- Phylloscopus sibilatrix
(Waldlaubsänger): Bot. Garten, iv.02
- Phylloscopus trochilus
(Fitis): Kalwes, iv.02
- Pica pica (Elster):
97-03
- Prunella modularis
(Heckenbraunelle)
- Pyrrhula pyrrhula
(Gimpel, Dompfaff): xi.01
- Regulus ignicapillus
(Sommergoldhähnchen): v, vii.03
- Regulus regulus
(WIntergoldhähnchen): Bot. Garten, x.00, i.02
- Sitta europaea
(Kleiber): Bot. Garten, ix.00, ii.01, iv.01 (in Nistkasten), xi.01
- Sturnus vulgaris
(Star)
- Sylvia atricapilla
(Mönchsgrasmücke): Bot. Garten, v.01. iv-v.02, n. Ölbachteiche,
vi.03
- Sylvia borin
(Gartengrasmücke): n. Ölbachteiche, vi.03
- Sylvia communis
(Dorngrasmücke): östl. Kalwes. v.03; Bövinghauser Bachtal,
Brutvogel, iv.07 (GEO-Tag der Artenvielfalt)
- Sylvia curruca
(Klappergrasmücke): Wiese östl. Kalwes, v.02; Bövinghauser
Bachtal, iv.07 (GEO-Tag der Artenvielfalt)
- Troglodytes troglodytes
(Zaunkönig): viii.00, iv.01, iv.02 (Brut in Astloch?),
- Turdus merula
(Amsel, Schwarzdrossel): 97-04, xi.05, Brut (Zitat)
- Turdus philaris
(Wacholderdrossel); Bövinghauser Bachtal, iv.07 (GEO-Tag der
Artenvielfalt)
- Turdus philomelos
(Singdrossel): Wald west, xi.00, ii.01, v.01, RUB, iii.02, Laerholz,
v.03
Mammalia (Säugetiere)
Insectivora (Insektenfresser)
- Crocidura russula
(Hermann) (Hausspitzmaus): Laerheide, ix.02, iii.03 (von Katze gefangen),
- Erinaceus europaeus
Linné (Westeuropäischer Igel): x-xi.02, xii.03
- Talpa europaea
Linné (Europäischer Maulwurf): Kalwes/Wiese, vi.00 (gesehen),
Wiese in Querenburg (Totfund), iv.08
Chiroptera (Fledermäuse)
[Angaben des AKU Bochum]
- Myotis dasycneme
(Boie) (Teichfledermaus): regelmäßig, aber nur auf dem Durchzug;
ix.03
- Myotis daubentoni
(Kuhl) (Wasserfledermaus): regelmäßig (Fortpflanzung
nachgewiesen);
- Nyctalus leisteri
(Kuhl) (Kleiner Abendsegler): 94
- Nyctalus noctula
(Schreber) (Großer Abendsegler): Kalwes, Ruhr, ...regelmäßig
(keine Fortpflanzung); x.02, ix.03
- Pipistrellus nathusii
(Kayserling & Blasius) (Rauhautfledermaus): regelmäßig
(nicht fortpflanzend), ix.03
- Vespertilio murinus
Linné (Zweifarbfledermaus)
Lagomorpha (Hasenartige)
- Lepus europaeus
Pallas (Europäischer Hase): Kalwes, iv.01 (gesehen), ii.02 (gesehen)
- Oryctolagus cuniculus
(Linné) (Wildkaninchen): sehr zahlreich, Steinkuhl vii.10
Rodentia (Nagetiere)
- Apodemus sylvaticus
(Linné) (Waldmaus): xi-xii.02 (in Eulengewölle); Laerheide,
iii.03 (von Katze gefangen); Grumme, vii.03 (Totfund)
- Clethrionomys
glareolus (Schreber) (Rötelmaus): Bot. Garten, v.01(gesehen);
vi.03 (gesehen)
- Microtus arvalis
(Pallas) (Feldmaus): xi-xii.02 (in Eulengewölle)
- Ondatra zibethicus
(Linné) (Bisamratte): Ölbachteiche, vi.03
- Rattus norvegicus
(Berkenhout) (Wanderratte), vii.10 (tot auf Straße)
- Sciurus vulgaris
(Linné) (Eichhörnchen): Kalwes, Bot. Garten
Carnivora (Raubtiere)
- Mustela nivalis
Linné (Mauswiesel): Wiese ost, viii.00 (Totfund)
- Mustela putorius
Linné (Europäischer Iltis): an Wasserstraße, x.02
(Totfund)[Adler]; RUB, vi.03 (gesehen)
- Vulpes vulpes
(Linné): Kalwes, Wiese südl. RUB, ii.01 (Spuren); Hordel,
vi.03 (gesehen)
Artiodactyla
(Paarhufer)
- Capreolus capreolus
(Linné) (Reh): Wald westl. RUB, ii.01(gesehen), Kalwes, ii.02
(gesehen)
Literaturverzeichnis
Bestimmung
- Andersen, N.M. 1996.
Heteroptera Gerromorpha, Semiaquatic Bugs. -- In: A. N. Nilsson (ed.):
Aquatic Insects of North Europe - A taxonomic handbook. 77-90. Stenstrup
(Apollo Books).
- Aspöck, H.;
Aspöck, U.; Hölzel, H. 1980. Die Neuropteren Europas. Band
I, 495 S. + Band II, 355 S. Krefeld (Goecke & Evers). ISBN 3-87263-028-8.
- Beier, M. 1963. Ordnung
Pseudoscorpionidea. -- Bestimmungsbücher zur Bodenfauna Europas,
1: i-vi + 1-313. Berlin.
- Bothe, G. 1996. Schwebfliegen.
8., überarbeitete Auflage. 123 S. Hamburg (DJN). ISBN 3-923376-07-3
- Buhr, H. 1964. Bestimmungstabellen
der Gallen (Zoo- und Phytocecidien) an Pflanzen Mittel- und Nordeuropas.
Band I. Pflanzengattungen A-M. i-xv + 1-761. Jena (VEB Gustav Fischer
Verlag).
- Buhr, H. 1965. Bestimmungstabellen
der Gallen (Zoo- und Phytocecidien) an Pflanzen Mittel- und Nordeuropas.
Band II. Pflanzengattungen N-Z. 762-1573 + Tafeln 1-25. Jena (VEB Gustav
Fischer Verlag).
- Doczkal, D. 1995.
Bestimmungsschlüssel für die Weibchen der deutschen Sphegina-Arten.
-- Volucella, 1 (1): 3-19.
- Eason, E.H. 1982:
A review of the north-west European species of Lithobiomorpha with a
revised key to their identification. -- Zoological Journal of the Linnean
Society of London, 74: 9-33.
- Glöer, P. &
Meier-Brook, C. 1998. Süßwassermollusken. Ein Bestimmungsschlüssel
für die Bundesrepublik Deutschland. 12. erweiterte Auflage. 136
p. ISBN 3-923376-02-2.
- Handschin, E. 1929.
Urinsekten oder Apterygota (Protura, Collembola, Diplura, Thysanura).
-- Die Tierwelt Deutschlands, 16: i-vi + 1-150. Jena.
- Hendel, F. 1927.
Trypetidae. In: Lindner, Die Fliegen der paläarktischen Region,
Band 49.
- Hering, E.M. 1957.
Bestimmungstabellen der Blattminen von Europa einschließlich des
Mittelmeerbeckens und der kanarischen Inseln. Band 1: Pflanzengattungen
A-L. Seiten 1-648. 's-Gravenhage (Uitgeverij Dr. W. Junk) / Band 2:
Pflanzengattungen L-Z. Seiten 648-1185. 's-Gravenhage (Uitgeverij Dr.
W. Junk) / Band 3: Neubeschreibungen von Minen-Erzeugern. Systematische
Übersicht der Wirtspflanzen. Abbildungen Seiten 1-221. 's-Gravenhage
(Uitgeverij Dr. W. Junk)
- Hillyard, P. D. 1996.
Ticks of North-West Europe. In: Synopses of the British Fauna (New Series),
no. 52. ISBN 1 85153 257 9.
- Hungerford, H.B.
1933. The genus Notonecta of the world (Notonectidae-Hemiptera). --
The University of Kansas Science Bulletin, 21 (1): 5-195. Lawrence,
iii.1933.
- Jansson, A. 1986.
The Corixidae (Heteroptera) of Europe and some adjacent regions. --
Acta Entomologica Fennica, 47: 1-94. Helsinki, 19.xii.1986.
- Kerney, M.P.; Cameron,
R.A.D.; Jungbluth, J.H. 1983. Die Landschnecken Nord- und Mitteleuropas.
384 S. Verlag Paul Parey, Hamburg und Berlin. ISBN 3-490-17918-8.
- Koren, A. 1986. Die
Chilopoden-Fauna von Kärnten und Osttirol. 1. Geophilomorpha, Scolopendromorpha.
-- Carinthia II, 43. Sonderheft: 1-87. Klagenfurt.
- Koren, A. 1992. Die
Chilopodenfauna von Kärnten und Osttirol. 2. Lithobiomorpha. --
Carinthia II, 52. Sonderheft: 1-138. Klagenfurt.
- Krivosheina, N.P.
& Menzel, F. 1998. The palaearctic species of the genus Sylvicola
Harris,1776 (Diptera, Anisopodidae). > Beiträge zur Entomologie,
48 (1): 201-217
- Martens, J. 1978.
Weberknechte, Opiliones. -- Die Tierwelt Deutschlands, 64: 1-464. Jena.
- Mohrig, W. 1969.
Die Culiciden Deutschlands, Untersuchungen zur Taxonomie, Biologie und
Ökologie der einheimischen Stechmücken. ? Parasitologische
Schriftenreihe, 18: 1-260. Jena.
- Péricart,
J. 1998. Hémiptères Lygaeidae euro-méditerranéens.
Volume 1, généralités, systématique: première
partie. -- Faune de France, 84 A: i-xx + 1-486 + plates 1-6. Paris.
ISBN 2-903052-18-2.
- Péricart,
J. 1998. Hémiptères Lygaeidae euro-méditerranéens.
Volume 2, systématique: seconde partie, Oxycareninae, Bledionotinae,
Rhyparochrominae (1). -- Faune de France, 84 B: i-iii + 1-453 + plates
7-9. Paris. ISBN 2-903052-19-0.
- Péricart,
J. 1998. Hémiptères Lygaeidae euro-méditerranéens.
Volume 3, généralités, systématique: troisième
partie. ? Faune de France, 84 C: i-vi + 1-487 + plates 10-11. Paris.
ISBN 2-903052-20-4.
- Poisson, R. 1957.
Hétéroptères aquatiques. -- Faune de France, 61:
1-263.
- Rosenberg, J. 1989:
Bestimmungsschlüssel für mitteleuropäische Erdläufer
(Geophilomorpha) anhand der Coxalporen. Acta Biologica Benrodis, 1:
133-141
- Rozkosny, R. &
Spitzer, K. 1965. Schnepfenfliegen (Diptera, Rhagionidae) in der Tschechoslowakei.
Acta entomologica bohemoslovakia, 62: 340-368
- Schliephake, G. &
Klimt, K. 1979. Thysanoptera, Fransenflügler. -- Die Tierwelt Deutschlands,
66. Teil, 1-477. Jena.
- Schubart, O. 1934:
Tausendfüßler oder Myriapoda. I: Diplopoda. > Die Tierwelt
Deutschlands, 28. Teil, I-VII + 1-318. Jena
- Stresemann, E. (Ed.)
1986. Exkursionsfauna, Wirbellose I. (7. Auflage). 494 S. Berlin.
- Wagner, E. 1952.
Blindwanzen oder Miriden. -- Die Tierwelt Deutschlands, 41. Teil. 1-218.
- Wagner, E. 1961.
Unterordnung: Ungleichflügler, Wanzen, Heteroptera. - Die Tierwelt
Mitteleuropas, Band IV, Lief. 3, Heft Xa : 1-173. Leipzig.
- Wagner, E. 1966.
Wanzen oder Heteropteren, I. Pentatomorpha. - Die Tierwelt Deutschlands,
54. Teil. I-VI + 1-237.
- Wagner, E. 1967.
Wanzen oder Heteropteren, II. Cimicomorpha. - Die Tierwelt Deutschlands,
55. Teil, 1-179. Jena.
Nentwig, W., Hänggi,
A., Kropf, C., Blick, T.: Spinnen Mitteleuropas / Central European Spiders.
An internet identification key. -- http://www.araneae.unibe.ch -- Version
vom ....(Das Datum der jeweils benutzten Version ist auf der Titelseite
angegeben).
Faunistik
- Arnscheid, W. 1978:
Bemerkungen über Mythimna turca L. im südlichen Ruhrgebiet
(Lep., Noctuidae) Mitt. Westfäl. Entomol. (Bochum) 2(2):
16-17.
- Fehn, E. 2000: Zoologische
Untersuchungen im Botanischen Garten der Ruhr-Universität Bochum:
Beobachtungen über die Lebensweise der Kuckuckshummel Psithyrus
vestalis (Geoffroy) in den Nestern der Dunklen Erdhummel Bombus terrestris
(L.). Pamengarten (Frankfurt) 64: 163-169.
- Hagen, H. von 1982a:
Libellen im Bereich Bochum/Witten (Odonata). Mitt. westf. Ent.
6(1): 5-9.
- Hagen, H. von 1982b:
Libellen im Bereich Bochum/Witten (Odonata): II. Mitt. westf.
Ent. 6(2/3): 13-17.
- Hagen, H. von 1984:
Ein Teich-Abflußschacht in Bochum als Libellenfalle mit Beobachtungen
zum Verhalten von Aeshna cyanea MÜLL. und anderen Anisopteren in
diesem Schacht. Libellula 3(3/4): 53-58. [Lottental unterhalb
der Ruhr-Universität]
- Hagen, H. von&
Roos, P. 1979a: über Libellen und ihre Lebensräume im südlichen
Ruhrgebiet. Mitt. Westfäl. Entomol. (Bochum) 3(3): 27-30.
[Ruhr bei Bochum zw. Kemnader und Koster Brücke, Tümpel im
Weitmarer Holz, Teiche im Lottental und im Botanischen Garten]
- Hagen, H. von &
Roos, P. 1979b: Berichtigungen und Ergänzungen zum Aufsatz: über
Libellen und ihre Lebensräume im südlichen Ruhrgebiet.
Mitt. Westfäl. Entomol. (Bochum) 3(4): 41.
- Hoffmann, H. &
Schumacher, H. 1982: Die Syrphiden-Fauna in der Umgebung der Ruhr-Universität
Bochum (Diptera, Syrphidae). - Decheniana 135: 37-44.
- Küpper, G. 1999:
Wildbienen (Hymenoptera, Apidae) im Siedlungsbereich. Eine Untersuchung
der Bienenfauna im Botanischen Garten der Ruhr-Universität Bochum.
Natur & Heimat (Münster) 59(2): 45-52.
- NWO (Nordrhein-Westfälische
Ornithologen-Gesellschaft (Hrsg.) 2002: Die Vögel Westfalens. Ein
Atlas der Brutvögel von 1989 bis 1994. - Beiträge zur Avifauna
Nordrhein-Westfalens 37.
- Oly, M. 1996: Beitrag
zur Odonatenfauna im Stadtbereich Bochum. Libellula 15(1/2):
11-26.
- Rastätter, L.
& Franke, I. 1996: Bericht über die Fledermauskartierung und-schutzmaßnahmen
durch den Arbeitskreis Umweltschutz Bochum e.V. 1995 (Bochum, Bezirke
VI Südwest und V Süd). Arbeitskreis Umweltschutz Bochum
e.V.
- Roos, P. 1977: Über
wenig beachtete Insektengruppen. 1. Baustein zu einer Odonatenfauna
Westfalens. Mitt. Westfäl. Entomol. (Bochum) 1(1): 4-5.
- Schwammberger, K.-H.
1976: Nachweis der Schabrackenspitzmaus (Sorex gemellus OTT 1968) in
Westfalen. Natur & Heimat (Münster) 36: 66-69.
- Schwerk, A. &
ABS, M. (Hrsg.) 1998: Nachweise ausgewählter Laufkäferarten
(Coleoptera: Carabidae) in Bochum (und Umgebung). In: ABS, M.
(Hrsg.): ORN Projekt 16, Juni 1998) Bochum.
- Sell, G. & Sell,
M. 1977: Amphibien im Raum Witten/Ruhr. Jahrb. Ver. Orts- u.
Heimatkunde Grafschaft Mark (Witten) 75: 81-114. [Häufigkeit und
Verbreitung der Amphibien in Witten mit Verbreitungskarten; daneben
auch einige Angaben von Bochumer Gebiet]
- Soldánová, M.; Selbach, C.; Sures, B; Kostadinova, A. & Perez-del-Olmo, A. 2010. Larval trematode communities in Radix auricularia and Lymnaea stagnalis in a reservoir system of the Ruhr River. -- Parasites & Vectors, 3 (56): 1-13.
- Thiesmeier, B. 1984:
Die Amphibien und ihre Lebensräume in Bochum. Beitrag zum Amphibienschutz
in der Großstadt. Dortmunder Beitr. Landeskde., naturwiss.
Mitt. 18: 17-46.
- Thiesmeier, R., Rennerich,
J. & Darschnik, S. 1988: Fließgewässer im Ballungsraum
Ruhrgebiet. Ökologische Grundlagenerhebung in der Stadt Bochum.
Decheniana 141: 296-311.
- Weiser, B. 2008:
Geobotanisch-avifaunistische Untersuchungen in den Naturschutzgebieten
Oberes Ölbachtal (Bochum) und Ölbachtal (Dortmund), Westfalen.
- Dipl.-Arb. Ruhr-Univ. Bochum, Spezielle Botanik, AG Geobotanik.
|